Pomoc dla rolników po upałach 2026. Lista upraw i nowe warunki

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało pakiet zmian dotyczących pomocy realizowanej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Nowe dopłaty dla rolników 2026 mają objąć kilka bardzo różnych obszarów: od zakupu czystorasowych buhajów i loszek hodowlanych, przez wsparcie producentów świń, aż po rekompensaty dla gospodarstw, których uprawy ucierpiały podczas wysokich temperatur pod koniec czerwca, Santeos.pl podaje, powołując się nа agrofakt.pl.

Projekt przewiduje również zmiany w preferencyjnych kredytach, zasadach dotyczących ubezpieczenia upraw i obsłudze aplikacji służącej do zgłaszania szkód rolniczych. Pojawia się też nietypowy instrument: możliwość sfinansowania wykonania kojca z budą dla psa utrzymywanego w gospodarstwie. Na 27 sierpnia 2026 roku rozwiązania pozostają na etapie projektu, a planowany termin jego przyjęcia przez Radę Ministrów przypada na III kwartał 2026 roku.

Dopłata do czystorasowego buhaja ma wzrosnąć do 7 tys. zł

Jedną z najważniejszych propozycji dla hodowców bydła jest podwyższenie stawki pomocy na zakup czystorasowego buhaja. Obecnie wynosi ona 5 tys. zł, natomiast zgodnie z projektowanymi zmianami ma wzrosnąć do 7 tys. zł. Oznaczałoby to zwiększenie wsparcia o 2 tys. zł na kwalifikujący się zakup.

Resort uzasadnia potrzebę podniesienia kwoty przede wszystkim zmianami kosztów ponoszonych przez hodowców. W materiałach dotyczących projektu wskazano, że ceny bydła w 2025 roku były nawet o około 40 proc. wyższe niż rok wcześniej. Dotychczasowa stawka miała więc w coraz mniejszym stopniu odpowiadać realnym kosztom zakupu wartościowego materiału hodowlanego.

Dopłata do buhaja nie jest jednak nowym instrumentem. Projekt zmienia przede wszystkim jej wysokość, a nie samą zasadę funkcjonowania pomocy.

Dla hodowców bydła najważniejszą konkretną kwotą wpisującą się w projektowane zmiany jest obecnie 7 tys. zł na czystorasowego buhaja. Nie należy jednak traktować samej zapowiedzi jako uruchomionego naboru. Wnioski będą mogły być składane dopiero na zasadach wynikających z ostatecznych przepisów.

Nowa pomoc dla hodowców świń i na zakup loszek

Znacznie szersze zmiany przygotowano dla gospodarstw zajmujących się trzodą chlewną. Jednym z nowych instrumentów ma być pomoc na zakup loszek hodowlanych.

Z projektowanych zasad wynika, że wsparcie ma dotyczyć odpowiednio udokumentowanych zwierząt hodowlanych. Loszki powinny mieć nie więcej niż 12 miesięcy oraz posiadać świadectwo zootechniczne potwierdzające ich pochodzenie. Istotne jest również pochodzenie ze stada objętego oceną wartości użytkowej świń. W aktualnych opisach projektu pojawia się możliwość objęcia pomocą loszek kupionych w roku składania wniosku albo w roku poprzednim.

W publicznych zapowiedziach ministra rolnictwa pojawiała się kwota 2 tys. zł na jedną zakupioną loszkę, rozłożona na dwie części: 500 zł po zakupie oraz 1500 zł po pierwszym wyproszeniu. Kwoty te należy jednak odróżnić od ostatecznych zasad programu, ponieważ szczegółowe warunki naboru mają wynikać z przyjętych regulacji.

Drugi instrument ma być skierowany do rolników prowadzących chów lub hodowlę świń i utrzymujących lochy w stadach produkujących prosięta. Warunkiem ma być prawidłowe zgłoszenie oznakowania zwierząt.

Najważniejsze wymogi obejmują:

• prowadzenie chowu lub hodowli świń,
• zgłoszenie oznakowania loch najpóźniej do dnia złożenia wniosku,
• zastosowanie kolczyka z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy,
• przeprowadzenie oznakowania zgodnie z przepisami dotyczącymi systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt.

W zapowiedziach dotyczących tego rozwiązania pojawiała się stawka 1 tys. zł na zarejestrowaną lochę utrzymywaną w stadzie produkującym prosięta. Projekt ma być odpowiedzią na trudną sytuację ekonomiczną części producentów trzody, na którą wpływają koszty produkcji oraz poziom cen uzyskiwanych za sprzedawane zwierzęta.

Komentarz branżowy: dla producenta świń kluczowe będzie nie tylko samo posiadanie zwierząt, lecz także prawidłowa identyfikacja i dokumentacja stada. Braki w zgłoszeniach mogą mieć znaczenie przy ocenie prawa do przyszłego wsparcia.

Pomoc po upałach 2026 obejmie konkretne uprawy

Osobną część projektu stanowi pomoc dla rolników po upałach, które wystąpiły pod koniec czerwca. Mechanizm ma dotyczyć bardzo konkretnego zdarzenia pogodowego: wysokiej temperatury wynoszącej co najmniej 37°C w dniach 27–29 czerwca 2026 roku.

Wsparcie nie ma obejmować wszystkich upraw. Projekt wskazuje grupę owoców jagodowych i warzyw szczególnie dotkniętych skutkami wysokiej temperatury.

Na liście znalazły się:

• maliny,
• jeżyny,
• porzeczki,
• jagody,
• żurawina,
• świdośliwa,
• truskawki,
• poziomki,
• agrest,
• borówki,
• cebula,
• ogórki,
• pomidory,
• seler,
• fasola,
• groch.

Łącznie chodzi o 16 rodzajów upraw. Sam fakt posiadania jednej z nich nie będzie jednak wystarczający. Plantacja ma znajdować się na obszarze wskazanym na podstawie danych Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa, a wystąpienie szkody powinien potwierdzić właściwy wojewoda. Podobne działania związane z identyfikowaniem gospodarstw poszkodowanych przez ekstremalne temperatury prowadzono już w lipcu 2026 roku.

Wysokie temperatury mogą prowadzić nie tylko do spadku plonu. Uszkodzone owoce i warzywa mogą również stracić wartość handlową, nawet jeśli część z nich pozostaje na roślinach. Problem dotyczy między innymi poparzeń, pogorszenia jakości i ograniczenia możliwości sprzedaży lub przetwarzania.

Komentarz dla plantatorów: przy takim mechanizmie znaczenie ma miejsce położenia uprawy, termin wystąpienia szkody i jej formalne potwierdzenie. Sama informacja o temperaturze odnotowanej w regionie nie musi automatycznie oznaczać prawa do świadczenia.

Zmienią się zasady ubezpieczenia upraw przy kredytach klęskowych

Projekt dotyczy także preferencyjnego finansowania gospodarstw dotkniętych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi. Chodzi między innymi o sposób oceny warunku ubezpieczenia co najmniej połowy powierzchni upraw.

Dotychczas przy części instrumentów istotne było, czy odpowiedni poziom ubezpieczenia istniał dokładnie w dniu wystąpienia szkody. Projekt przewiduje bardziej elastyczne podejście: liczyć ma się posiadanie ubezpieczenia co najmniej 50 proc. powierzchni upraw w gospodarstwie w roku, w którym doszło do szkody.

Zmiana może mieć praktyczne znaczenie w sytuacji, gdy umowa została już zawarta, ale ochrona formalnie zaczynała obowiązywać po dniu, w którym wystąpiło niekorzystne zjawisko. Organizacje rolnicze zgłaszały wcześniej problemy wynikające z takiego sposobu interpretowania terminu ubezpieczenia.

Ubezpieczenie upraw 2026 nadal pozostanie istotnym elementem systemu pomocy po klęskach. Zmiana ma dotyczyć przede wszystkim sposobu weryfikacji spełnienia warunku, a nie rezygnacji z wymogu ubezpieczenia.

Proponowana korekta jest techniczna, lecz dla konkretnego gospodarstwa może decydować o kosztach finansowania po wystąpieniu szkody. Kluczowe ma być objęcie odpowiedniej części upraw ubezpieczeniem w danym roku. Ostateczny sposób stosowania przepisu będzie zależał od brzmienia przyjętego rozporządzenia.

Kredyty mają objąć zobowiązania wynikające z umów cywilnoprawnych

Kolejna propozycja dotyczy gospodarstw mających problemy z płynnością. Ministerstwo chce rozszerzyć możliwość udzielania kredytów bankowych tak, aby środki mogły służyć finansowaniu zobowiązań cywilnoprawnych związanych z prowadzeniem działalności rolniczej.

W praktyce chodzi o zobowiązania wynikające z umów zawieranych w związku z funkcjonowaniem gospodarstwa. Równocześnie planowana jest korekta zasad oprocentowanych pożyczek służących spłacie takich należności.

Resort wskazuje, że po dotychczasowym okresie funkcjonowania podobnych instrumentów pojawiły się problemy dotyczące dokumentowania strat oraz ustalania, które zobowiązania można pokryć z finansowania. Projekt ma te kwestie doprecyzować.

Dla gospodarstw mających przejściowe problemy płatnicze może to być równie istotna zmiana jak bezpośrednie dopłaty. Kredyt nie jest dotacją i trzeba go spłacić, ale możliwość sfinansowania konkretnych zobowiązań może poprawić bieżącą płynność gospodarstwa.

Pieniądze na kojec i budę dla psa w gospodarstwie

W pakiecie znalazła się również propozycja odbiegająca od typowych programów inwestycyjnych ARiMR. Producent rolny posiadający co najmniej jednego psa zaszczepionego przeciwko wściekliźnie miałby uzyskać możliwość ubiegania się o dofinansowanie kojca dla psa wraz z budą.

Celem jest poprawa warunków utrzymywania zwierząt wykorzystywanych między innymi do ochrony gospodarstw. Kojec ma umożliwiać bezpieczne przebywanie psa na terenie gospodarstwa, a buda zapewniać ochronę przed warunkami atmosferycznymi. Projekt wpisuje się również w szersze zmiany przepisów dotyczących sposobu utrzymywania psów poza domem.

Na tym etapie nie została wskazana konkretna stawka takiej pomocy. Nie ma więc podstaw, aby przypisywać programowi określoną kwotę na jeden kojec.

Komentarz praktyczny: przed poniesieniem wydatków z myślą o przyszłym dofinansowaniu trzeba znać ostateczne warunki programu. Projekt może określać wymagania techniczne, kwalifikowalność kosztów i termin, od którego inwestycja będzie mogła zostać objęta wsparciem.

Aplikację „Zgłoś szkodę rolniczą” ma przejąć ARiMR

Zmiany mają objąć również obsługę cyfrowego systemu wykorzystywanego przy szacowaniu szkód spowodowanych suszą. Prowadzenie aplikacji „Zgłoś szkodę rolniczą” ma zostać powierzone prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Obecnie odpowiedzialność za system leży po stronie ministra właściwego do spraw informatyzacji. Przeniesienie zadania do ARiMR ma być powiązane z rozwojem Portalu Rolnika, który ma skupiać coraz większą część cyfrowych usług przeznaczonych dla gospodarstw.

Dla rolnika kluczowa będzie przede wszystkim organizacja obsługi wniosków. Jeżeli rozwiązanie zostanie wdrożone zgodnie z planem, proces zgłaszania i obsługi części spraw związanych ze szkodami ma zostać mocniej powiązany z systemami ARiMR.

Kiedy nowe dopłaty dla rolników zaczną obowiązywać?

Na 27 sierpnia 2026 roku opisane rozwiązania mają charakter projektowany. Planowany termin przyjęcia zmian przez Radę Ministrów przypada na III kwartał 2026 roku, więc nie wszystkie przedstawione formy pomocy można już traktować jako działające nabory.

To rozróżnienie ma znaczenie szczególnie przy nowych programach, dla których nie opublikowano jeszcze wszystkich stawek, terminów składania dokumentów ani pełnego katalogu załączników. Rolnik zainteresowany wsparciem powinien przede wszystkim przygotować dokumentację potwierdzającą zdarzenia i wydatki, których mogą dotyczyć nowe przepisy.

Najważniejsze planowane zmiany obejmują:

1. podwyższenie pomocy na czystorasowego buhaja z 5 tys. do 7 tys. zł,
2. uruchomienie wsparcia na zakup kwalifikujących się loszek hodowlanych,
3. pomoc dla gospodarstw utrzymujących prawidłowo oznakowane lochy,
4. rekompensaty za szkody w 16 wskazanych uprawach po temperaturach co najmniej 37°C z 27–29 czerwca 2026 roku,
5. zmianę zasad oceny ubezpieczenia upraw przy preferencyjnym finansowaniu,
6. możliwość wsparcia kosztów wykonania kojca i budy dla psa,
7. rozszerzenie finansowania zobowiązań cywilnoprawnych gospodarstw,
8. przekazanie ARiMR prowadzenia aplikacji do zgłaszania szkód rolniczych.

Pakiet obejmuje więc zarówno klasyczne dopłaty ARiMR 2026, jak i rozwiązania kredytowe, pomoc klęskową oraz zmiany organizacyjne. Najbardziej konkretna podwyżka dotyczy obecnie czystorasowych buhajów, gdzie stawka ma wzrosnąć do 7 tys. zł. W przypadku nowych programów dla producentów świń, poszkodowanych plantatorów czy właścicieli psów kluczowe będą natomiast ostateczne przepisy i warunki naborów ogłoszone po zakończeniu prac nad rozporządzeniem.