Program Moje Zdrowie w 2026 roku pozostaje jednym z najważniejszych ogólnopolskich projektów profilaktycznych skierowanych do osób dorosłych. Pozwala wykonać zestaw badań laboratoryjnych, ocenić najważniejsze czynniki ryzyka oraz otrzymać indywidualne zalecenia dotyczące dalszego dbania o zdrowie. Udział w programie jest bezpłatny, a świadczenia realizują placówki podstawowej opieki zdrowotnej współpracujące z Narodowym Funduszem Zdrowia. Pacjent nie musi korzystać z prywatnego pakietu medycznego ani samodzielnie płacić za badania ujęte w przygotowanym dla niego zakresie. Z programu mogą korzystać osoby, które ukończyły 20 lat, bez wskazanej górnej granicy wieku, Santeos.pl podaje.
Kto może skorzystać z programu Moje Zdrowie w 2026 roku
Program jest przeznaczony dla wszystkich osób objętych opieką podstawowej opieki zdrowotnej, które mają co najmniej 20 lat. Nie trzeba chorować przewlekle ani zgłaszać niepokojących dolegliwości, ponieważ głównym celem projektu jest właśnie wykrywanie nieprawidłowości, zanim pojawią się wyraźne objawy. Program Moje Zdrowie 2026 ma charakter profilaktyczny, dlatego powinny zainteresować się nim również osoby, które czują się dobrze i od dawna nie wykonywały podstawowych badań.
Częstotliwość korzystania z bilansu zależy od wieku pacjenta. Osoby od 20. do 49. roku życia mogą zgłaszać się do programu raz na pięć lat. Pacjenci, którzy ukończyli 50 lat, mogą wykonywać taki bilans częściej, czyli raz na trzy lata. Przy obliczaniu tego okresu uwzględnia się rok wykonania poprzedniego bilansu, a nie dokładny dzień i miesiąc wizyty.
„Moje Zdrowie to cykliczny bilans dla każdego po 20. roku życia” – informuje oficjalny portal Pacjent.gov.pl.
Osoby, które wcześniej uczestniczyły w programie Profilaktyka 40 PLUS, również mogą przystąpić do nowego programu. Musi jednak upłynąć wymagany okres od wykonania poprzednich badań profilaktycznych. W razie wątpliwości dotyczących terminu najlepiej skontaktować się ze swoją przychodnią POZ, ponieważ jej personel może sprawdzić możliwość rozpoczęcia bilansu.
Jakie badania podstawowe są wykonywane bezpłatnie
Każdy uczestnik programu otrzymuje zakres diagnostyki dopasowany do informacji przekazanych w ankiecie. Nie oznacza to jednak, że wszyscy pacjenci wykonują identyczny zestaw analiz. Istnieje pakiet badań podstawowych, natomiast dodatkowe pozycje są dobierane między innymi na podstawie wieku, płci, stylu życia, historii rodzinnej oraz możliwego ryzyka rozwoju chorób.
Podstawowy zakres może obejmować następujące badania:
- morfologię krwi;
- oznaczenie poziomu glukozy;
- kreatyninę wraz z oceną funkcji nerek;
- lipidogram, czyli poziom cholesterolu i trójglicerydów;
- badanie stężenia TSH;
- ogólne badanie moczu;
- lipoproteinę(a) w określonej grupie wiekowej.
Bezpłatne badania profilaktyczne pomagają ocenić między innymi ryzyko cukrzycy, zaburzeń pracy tarczycy, chorób nerek i problemów sercowo-naczyniowych. Sam nieprawidłowy wynik nie zawsze oznacza chorobę, ale może być podstawą do pogłębionej diagnostyki albo zmiany codziennych nawyków. Wyniki nie powinny być interpretowane wyłącznie na podstawie internetowych norm, ponieważ ich znaczenie zależy również od wieku, przyjmowanych leków i ogólnego stanu pacjenta.
Program nie ogranicza się do pobrania krwi i przekazania wydruku z laboratorium. Wyniki są analizowane przez personel medyczny przychodni. Pacjent otrzymuje także zalecenia dostosowane do rozpoznanych czynników ryzyka.
Kiedy pacjent otrzyma rozszerzony pakiet badań
Na podstawie odpowiedzi udzielonych w kwestionariuszu personel POZ może rozszerzyć zakres diagnostyki. Znaczenie mają między innymi choroby występujące w rodzinie, sposób odżywiania, aktywność fizyczna, palenie papierosów, spożywanie alkoholu oraz dotychczasowe rozpoznania. Pod uwagę brane są również wiek i płeć pacjenta.
| Badanie dodatkowe | Kto może otrzymać zlecenie | Co pomaga ocenić |
|---|---|---|
| ALAT, AspAT i GGTP | Osoby z określonymi czynnikami ryzyka | Funkcjonowanie wątroby |
| PSA całkowity | Mężczyźni po 50. roku życia | Ryzyko nieprawidłowości prostaty |
| Anty-HCV | Osoby spełniające kryteria programu | Kontakt z wirusem zapalenia wątroby typu C |
| Lipoproteina(a) | Osoby w wieku 20–40 lat, raz w ramach programu | Dziedziczne ryzyko sercowo-naczyniowe |
| Test FIT-OC | Osoby po 50. roku życia | Obecność krwi utajonej w kale |
| Dodatkowa diagnostyka | Zależnie od ankiety i oceny medycznej | Indywidualne czynniki ryzyka |
Nie należy zakładać, że brak jednego z badań w wystawionym zleceniu jest pomyłką. Zakres badań jest ustalany indywidualnie, a nie wybierany przez pacjenta jak gotowy pakiet komercyjny. Z tego samego powodu nie można samodzielnie dopisać dowolnej analizy, która nie wynika z zasad programu. Lekarz POZ nadal może jednak zlecić inne badania finansowane przez NFZ, jeżeli istnieją ku temu wskazania medyczne.
„Zakres badań będzie zależał od informacji przekazanych w ankiecie” – podkreśla Centrum e-Zdrowia.
Jak zapisać się do programu krok po kroku
Pierwszym etapem nie jest rezerwacja wizyty w laboratorium, lecz wypełnienie kwestionariusza bilansu zdrowia osoby dorosłej. Ankieta zawiera pytania dotyczące zdrowia, stylu życia, historii rodzinnej i potencjalnych czynników ryzyka. Należy odpowiadać zgodnie z prawdą, ponieważ właśnie na tej podstawie zostanie dobrany zakres badań.
Ankietę można wypełnić przez Internetowe Konto Pacjenta, w aplikacji mojeIKP albo bezpośrednio w swojej przychodni POZ z pomocą pracownika medycznego. Rozwiązanie stacjonarne jest szczególnie ważne dla osób, które nie korzystają z internetu, nie mają profilu zaufanego lub potrzebują wyjaśnienia pytań znajdujących się w formularzu.
Po przesłaniu ankiety trafia ona do przychodni, w której pacjent ma złożoną deklarację wyboru lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Placówka analizuje odpowiedzi, przygotowuje zlecenie na odpowiednie badania i kontaktuje się z pacjentem. Szczegółowy sposób ustalania terminu może zależeć od organizacji pracy konkretnej przychodni.
Pacjent powinien zwrócić uwagę, czy dane kontaktowe podane w systemie są aktualne. Nieaktualny numer telefonu może utrudnić przychodni przekazanie informacji o dalszych krokach. Jeżeli po wypełnieniu ankiety przez dłuższy czas nie ma wiadomości, warto samodzielnie zadzwonić do placówki i zapytać o status zgłoszenia.
Czy trzeba mieć skierowanie na badania
Pacjent nie musi wcześniej umawiać się na prywatną konsultację ani zdobywać skierowania od lekarza specjalisty. Zlecenie jest przygotowywane przez personel jego przychodni POZ po otrzymaniu i ocenie ankiety. Dopiero z takim zleceniem należy wykonać wskazane badania w miejscu wyznaczonym przez placówkę.
Nie powinno się samodzielnie iść do przypadkowego laboratorium z oczekiwaniem, że analizy zostaną rozliczone w ramach programu. Przychodnia powinna poinformować, gdzie można zrealizować badania oraz czy konieczne jest wcześniejsze ustalenie terminu. Może to być punkt pobrań działający w placówce albo laboratorium, z którym dana przychodnia ma podpisaną umowę.
Do części badań trzeba odpowiednio się przygotować. W przypadku pobierania krwi przychodnia może zalecić przyjście rano i pozostanie na czczo. Przed wykonaniem analiz należy sprawdzić otrzymane instrukcje, ponieważ sposób przygotowania zależy od zleconego zestawu. Nie należy natomiast samodzielnie odstawiać regularnie przyjmowanych leków bez konsultacji z personelem medycznym.
Co dzieje się po wykonaniu badań
Program składa się z trzech głównych etapów: wypełnienia ankiety, wykonania badań oraz wizyty podsumowującej. Ostatni etap jest równie ważny jak sama diagnostyka laboratoryjna. Podczas spotkania lekarz, pielęgniarka albo położna omawia wyniki i przygotowuje Indywidualny Plan Zdrowotny.
Dokument może zawierać zalecenia dotyczące odżywiania, aktywności fizycznej, kontroli masy ciała, szczepień oraz kolejnych badań profilaktycznych. Jeżeli wyniki wskazują na możliwe nieprawidłowości, pacjent może otrzymać zalecenie dalszej diagnostyki lub konsultacji. Program nie zastępuje leczenia chorób przewlekłych, ale może pomóc zauważyć problem na wcześniejszym etapie.
„Wypełnij ankietę, zbadaj się i uzyskaj indywidualny plan zdrowotny” – tak trzy najważniejsze etapy programu przedstawia portal Pacjent.gov.pl.
Wizyta podsumowująca nie powinna sprowadzać się do stwierdzenia, że wyniki mieszczą się w normie. To moment na omówienie czynników ryzyka oraz ustalenie działań, które realnie mogą poprawić stan zdrowia. Pacjent może wcześniej przygotować pytania dotyczące wyników, obciążeń rodzinnych i dalszych badań.
Dlaczego warto wykonać bilans, nawet gdy nic nie boli
Wiele chorób przez długi czas rozwija się bez charakterystycznych dolegliwości. Dotyczy to między innymi nadciśnienia, cukrzycy typu 2, zaburzeń lipidowych, chorób nerek i części problemów z tarczycą. Dobre samopoczucie nie zawsze jest więc potwierdzeniem, że wszystkie najważniejsze parametry pozostają prawidłowe.
Regularna profilaktyka pozwala szybciej zauważyć niekorzystne zmiany i podjąć działania, zanim choroba zacznie powodować powikłania. Czasami wystarczają modyfikacje stylu życia i kontrolne badanie po określonym czasie. W innych przypadkach konieczna może być dalsza diagnostyka lub rozpoczęcie leczenia.
Bilans zdrowia osoby dorosłej jest szczególnie istotny dla pacjentów, którzy od kilku lat nie wykonywali morfologii, lipidogramu ani pomiarów podstawowych parametrów zdrowotnych. Udział w programie nie wymaga występowania objawów, a jego główną zaletą jest połączenie ankiety, badań i konsultacji podsumowującej w jednym procesie.
Najważniejsze zasady programu w 2026 roku
Program Moje Zdrowie jest realizowany bezpłatnie w podstawowej opiece zdrowotnej i pozostaje dostępny dla osób od 20. roku życia. Osoby poniżej 50 lat mogą korzystać z bilansu co pięć lat, natomiast starsi pacjenci – co trzy lata. Pierwszym krokiem jest wypełnienie ankiety przez IKP, aplikację mojeIKP albo przy wsparciu pracownika przychodni.
Zakres diagnostyki nie jest identyczny dla każdego uczestnika. Podstawowe analizy mogą zostać uzupełnione o dodatkowe badania wynikające z wieku i odpowiedzi udzielonych w kwestionariuszu. Po wykonaniu zleconych badań pacjent odbywa wizytę podsumowującą i otrzymuje indywidualne zalecenia.
Warto pamiętać, że udział w programie nie zastępuje pilnej konsultacji w przypadku niepokojących objawów. Silny ból, duszność, nagłe osłabienie, utrata przytomności czy gwałtowne pogorszenie stanu zdrowia wymagają szybkiej pomocy medycznej, a nie oczekiwania na profilaktyczny bilans. Program jest narzędziem do regularnego kontrolowania zdrowia i planowania profilaktyki, dzięki któremu wiele osób może wcześniej dowiedzieć się o podwyższonym ryzyku chorób.
