Od 1 stycznia 2027 r. kupujący rzeczy używane od osób prywatnych zapłacą podatek PCC dopiero wtedy, gdy wartość rzeczy przekroczy 3000 zł zamiast dzisiejszych 1000 zł. Ta sama ustawa podnosi maksymalną opłatę miejscową do 5 zł za noc i pozwala gminom pobierać ją w większej liczbie miejscowości.
Prezydent Karol Nawrocki podpisał w czwartek 15 października nowelizację ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o PIT i ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – podał Serwis Samorządowy PAP. Zmianę limitu PCC opisał też Prawo.pl. Porównaliśmy stare i nowe kwoty oraz policzyliśmy, co to oznacza na przykładach.
Ile kosztuje: stare i nowe limity w jednej tabeli
| Co | Teraz (2026) | Od 1 stycznia 2027 |
|---|---|---|
| Zwolnienie z PCC przy kupnie rzeczy używanej od osoby prywatnej | do 1000 zł | do 3000 zł |
| Stawka PCC od sprzedaży rzeczy ruchomych | 2% | 2% (bez zmian) |
| Maksymalna opłata miejscowa | 3,46 zł za dobę | 5,00 zł za noc |
| Maksymalna opłata miejscowa na obszarze ochrony uzdrowiskowej | 4,89 zł za dobę | 5,50 zł za noc |
| Maksymalna opłata uzdrowiskowa | 6,67 zł za dobę | 6,86 zł za noc |
Kwoty opłat to stawki maksymalne. Ostateczną wysokość w danej miejscowości ustala rada gminy, więc w wielu miejscach będzie niższa.
Kupujesz telefon albo rower z drugiej ręki. Ile podatku zapłacisz?
W podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązek zapłaty ciąży na kupującym, nie na sprzedającym. Dotyczy to umów między osobami prywatnymi – np. zakupu z ogłoszenia, na grupie sprzedażowej czy od sąsiada. Rząd jako przykłady wskazywał meble, telefony, komputery i sprzęt AGD. Limit 1000 zł obowiązywał od 2001 r. i nie był waloryzowany.
| Przykładowy zakup od osoby prywatnej | PCC w 2026 (2%) | PCC od 2027 |
|---|---|---|
| Używany smartfon za 1500 zł | 30 zł | 0 zł |
| Rower za 2500 zł | 50 zł | 0 zł |
| Laptop za 2900 zł | 58 zł | 0 zł |
| Używane auto za 15 000 zł | 300 zł | 300 zł |
Wyliczenia przyjmują, że podatek liczony jest – jak dziś – od wartości rynkowej całej rzeczy, gdy limit zostanie przekroczony. Dla większości używanych samochodów nic się więc nie zmienia: ich cena zwykle przekracza 3000 zł. Uzasadnienie zmiany wskazywało, że przy małych kwotach koszty obsługi podatku zbliżają się do samego podatku albo go przewyższają.
Do końca 2026 r. obowiązują stare zasady. Kto kupi rzecz za ponad 1000 zł, powinien złożyć deklarację PCC-3 i zapłacić podatek w ciągu 14 dni od podpisania umowy – najprościej przez e-Urząd Skarbowy. Przy zakupach w sklepie lub od firmy wystawiającej fakturę PCC nie płaci się wcale. Podobny mechanizm terminów opisywaliśmy przy podatku od sprzedaży nieruchomości.
Ile zapłacisz za tydzień nad morzem lub w górach?
Opłatę miejscową pobiera się od osób, które nocują w danej miejscowości. Od 2027 r. będzie należna za każdą noc w hotelu, pensjonacie, na kempingu, w schronisku, kwaterze prywatnej czy sanatorium. Nie będzie trzeba ustalać, czy gość przyjechał turystycznie, służbowo czy na leczenie.
| Pobyt 7 nocy, stawka maksymalna | 2026 (3,46 zł) | 2027 (5 zł) |
|---|---|---|
| 1 osoba | 24,22 zł | 35 zł |
| 2 osoby | 48,44 zł | 70 zł |
| 4 osoby | 96,88 zł | 140 zł |
To wyliczenia dla gminy, która ustali stawkę na maksymalnym poziomie i nie wprowadzi własnych ulg. Gminy będą mogły różnicować stawki, np. według pory roku, długości pobytu lub wieku gościa, i dodawać zwolnienia.
Kto nie zapłaci opłaty miejscowej?
- osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności oraz jedna osoba towarzysząca,
- dzieci do 16. roku życia z orzeczeniem o niepełnosprawności,
- osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności z dysfunkcją wzroku,
- osoby nocujące w jednym miejscu dłużej niż 29 kolejnych nocy – za cały pobyt (np. pracownicy sezonowi, studenci).
Co jeszcze zmienia się dla gości i gospodarzy?
Opłatę będą pobierać sami właściciele obiektów noclegowych, a nie inkasenci wyznaczani przez gminę. Za terminowe przekazanie pieniędzy dostaną wynagrodzenie co najmniej 10% pobranych kwot i będą prowadzić rejestr opłat pobranych i niepobranych. Dla gościa oznacza to, że opłata może częściej pojawiać się na rachunku za nocleg.
Zniknie też wymóg korzystnych warunków klimatycznych, w tym czystości powietrza. Pozostaje warunek walorów krajobrazowych i bazy noclegowej, a o wprowadzeniu opłaty nadal decyduje rada gminy. W praktyce opłata może pojawić się w miastach, które dotąd nie mogły jej pobierać, np. z powodu smogu. Krakowski magistrat zaznaczał w mediach, że sam podpis prezydenta nie oznacza jeszcze nowej opłaty – potrzebna jest uchwała rady.
Co zrobić przed 1 stycznia 2027?
- Planujesz kupić używany sprzęt za 1000–3000 zł od osoby prywatnej? Do końca roku pamiętaj o PCC-3 i 14-dniowym terminie.
- Rezerwujesz ferie zimowe 2027? Sprawdź na stronie gminy lub w BIP, czy obowiązuje opłata miejscowa i w jakiej wysokości.
- Wynajmujesz pokoje? Śledź uchwały swojej gminy – od stycznia to Ty pobierzesz opłatę od gości.
Przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Ostateczny tekst warto sprawdzić po publikacji w Dzienniku Ustaw, a w sprawach indywidualnych – zapytać w urzędzie skarbowym lub w gminie. Zmiany w PIT, które czekają podatników w 2027 r., omówiliśmy w tekście o nowych progach PIT.
Fot.: ulica Krupówki w Zakopanem. Cybularny, CC0, Wikimedia Commons.
