Herbata czy kawa w upał to pytanie, które wraca co roku, gdy temperatura przekracza 30 stopni, a organizm szybciej traci wodę i elektrolity. Wiele osób zastanawia się, czy poranna kawa może nasilać odwodnienie, czy gorąca herbata rzeczywiście pomaga się ochłodzić i czy zimne napoje są zawsze najlepszym wyborem. Odpowiedź nie jest jednoznaczna, ponieważ wszystko zależy od ilości, pory dnia, dodatków oraz indywidualnej tolerancji kofeiny. Najważniejsze pozostaje jedno: ani kawa, ani herbata nie powinny zastępować zwykłej wody podczas fali upałów, Santeos.pl podaje.
Eksperci podkreślają, że umiarkowane picie kawy i herbaty u zdrowych dorosłych zwykle nie jest problemem, ale latem trzeba uważniej obserwować reakcje organizmu. Kofeina może działać pobudzająco, a u niektórych osób nasilać kołatanie serca, niepokój lub problemy ze snem. Z kolei mocna czarna herbata wypita późnym wieczorem również nie będzie najlepszym wyborem. Dlatego w gorące dni liczy się nie tylko rodzaj napoju, ale także rozsądne proporcje.
Kawa w upał nie musi być zakazana
Kawa ma opinię napoju, który odwadnia, ale w praktyce umiarkowana ilość nie musi szkodzić osobom, które piją ją regularnie. Organizm przyzwyczajony do kofeiny zwykle reaguje łagodniej niż u osób, które sięgają po kawę sporadycznie. Problem pojawia się wtedy, gdy ktoś w czasie upału wypija kilka mocnych kaw, mało wody i dodatkowo przebywa na słońcu.
Najlepiej wybierać kawę rano lub przed południem. Warto też unikać bardzo słodkich dodatków, bitej śmietany i ciężkich syropów, które sprawiają, że napój staje się bardziej deserem niż sposobem na orzeźwienie. Kawa mrożona może być dobrym wyborem, ale tylko wtedy, gdy nie zawiera nadmiaru cukru.
„Jedna lub dwie kawy dziennie u zdrowej osoby zwykle nie są problemem, ale podczas upału trzeba pamiętać o dodatkowej wodzie” — wyjaśnia dietetyk kliniczny.
Herbata latem może działać zaskakująco dobrze
W wielu krajach o gorącym klimacie pije się ciepłą herbatę nawet podczas wysokich temperatur. Dla części osób brzmi to dziwnie, ale mechanizm jest prosty: ciepły napój może pobudzać pocenie, a parowanie potu pomaga organizmowi oddawać ciepło. Nie oznacza to jednak, że każdy powinien pić gorącą herbatę w pełnym słońcu.
Najlepiej sprawdza się lekka herbata, niezbyt mocna i bez dużej ilości cukru. Zielona herbata, biała herbata, mięta albo napary owocowe mogą być przyjemniejsze niż ciężka czarna herbata. Warto też pamiętać, że herbata również może zawierać kofeinę, choć jej ilość zależy od rodzaju liści i czasu parzenia.
Herbata może być dobrym wyborem w upał. Nie musi być lodowata. Najważniejsze, by nie była przesłodzona i nie zastępowała całkowicie wody.
Co lepiej pić podczas największego gorąca
W czasie wysokich temperatur podstawą powinny być woda, lekkie napoje bez cukru oraz produkty wspierające nawodnienie. Kawa i herbata mogą pozostać w codziennym menu, ale powinny być dodatkiem, a nie głównym źródłem płynów. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby starsze, dzieci, kobiety w ciąży oraz osoby z chorobami serca, nerek lub nadciśnieniem.
W gorące dni warto kierować się prostymi zasadami:
- pić wodę regularnie, zanim pojawi się silne pragnienie;
- ograniczyć bardzo mocną kawę w środku dnia;
- wybierać lekkie herbaty i napary bez nadmiaru cukru;
- unikać napojów energetycznych podczas upału;
- nie pić bardzo zimnych napojów zbyt szybko;
- uzupełniać płyny po wysiłku i długim spacerze;
- obserwować objawy odwodnienia, takie jak ból głowy, senność i suchość w ustach.
Takie podejście jest bezpieczniejsze niż całkowite eliminowanie jednego napoju albo bezrefleksyjne picie wszystkiego, co daje chwilowe orzeźwienie.
Kawa mrożona i herbata z lodem nie zawsze są najlepsze
Mrożona kawa oraz herbata z lodem kojarzą się z latem, ale ich skład ma ogromne znaczenie. Gotowe napoje ze sklepu często zawierają dużo cukru, aromatów i dodatków, które zwiększają kaloryczność. Taki napój może szybko orzeźwić, ale nie zawsze dobrze nawadnia.
Lepszym wyborem jest domowa wersja. Kawę można przygotować z mlekiem, napojem roślinnym lub samym lodem, bez syropów i dużej ilości cukru. Herbatę warto zaparzyć wcześniej, schłodzić i dodać cytrynę, miętę albo owoce. Dzięki temu napój będzie lżejszy i bardziej odpowiedni na gorący dzień.
„Największym problemem letnich kaw i herbat nie jest sama kofeina, ale cukier, śmietanka i kaloryczne dodatki” — zauważa specjalistka ds. żywienia.
Herbata czy kawa: szybkie porównanie na upał
| Napój | Kiedy sprawdzi się najlepiej | Na co uważać |
|---|---|---|
| Czarna kawa | rano, przy zmęczeniu i niskiej energii | nadmiar kofeiny, mało wody |
| Kawa mrożona | jako lekki napój bez cukru | syropy, śmietanka, duże porcje |
| Zielona herbata | w ciągu dnia, jako łagodniejszy wybór | zbyt długie parzenie i gorycz |
| Mięta | przy uczuciu ciężkości i potrzebie orzeźwienia | indywidualna tolerancja żołądka |
| Herbata owocowa | jako napój bez kofeiny | gotowe mieszanki z cukrem |
| Woda | przez cały dzień | zbyt mała ilość przy poceniu |
Kto powinien ograniczyć kofeinę latem
Nie każdy reaguje na kawę i herbatę tak samo. Osoby z nadciśnieniem, zaburzeniami rytmu serca, refluksem, bezsennością lub silną wrażliwością na kofeinę powinny zachować szczególną ostrożność. W upał organizm i tak pracuje intensywniej, dlatego dodatkowe pobudzenie nie zawsze jest korzystne.
Jeśli po kawie pojawia się kołatanie serca, drżenie rąk, niepokój albo ból żołądka, lepiej zmniejszyć ilość lub wybrać słabszą wersję. Dobrym rozwiązaniem może być kawa bezkofeinowa, lekki napar ziołowy albo chłodna woda z cytryną. W przypadku chorób przewlekłych najlepiej omówić codzienne nawyki z lekarzem.
Najrozsądniejszy wybór na gorący dzień
Nie trzeba wybierać między kawą a herbatą w sposób kategoryczny. Rano można wypić kawę, w ciągu dnia lekką herbatę, a przez cały czas uzupełniać wodę. Kluczowe jest to, aby nie przesadzać z kofeiną i nie traktować słodkich napojów jako podstawowego sposobu nawodnienia.
Kawa w upał może być akceptowalna, jeśli jest pita z umiarem i nie zastępuje wody. Herbata w upał bywa łagodniejszym wyborem, zwłaszcza jeśli jest lekka, niesłodzona i dobrze dopasowana do pory dnia. Najlepiej sprawdza się rozsądna równowaga: woda jako baza, herbata jako uzupełnienie, kawa jako przyjemny rytuał, a nie główne źródło płynów podczas wysokich temperatur.
