Jeśli Sejm przyjmie trzy rządowe projekty w obecnym kształcie, od 1 stycznia 2027 r. akcyza na wódkę, piwo i wino wzrośnie o kilkanaście procent, opłata cukrowa za litr słodzonego napoju podskoczy nawet o kilkadziesiąt groszy, a piwa 0,0% i napoje z sokiem stracą obniżony VAT. Porównaliśmy obecne i proponowane stawki i przeliczyliśmy je na konkretne butelki i puszki.
Wszystkie trzy projekty przeszły w Sejmie pierwsze czytanie 8 października 2026 r. i trafiły do komisji. Przebieg prac można śledzić na stronie Sejmu: projekt zmiany ustawy o podatku akcyzowym (druk nr 3136), projekt zmiany ustawy o VAT (druk nr 3135) oraz projekt zmiany ustawy o zdrowiu publicznym (druk nr 3145).
W skrócie:
- Akcyza na alkohol: plus ok. 15% do stawek z 2026 r., pieniądze mają trafić do NFZ.
- Opłata cukrowa: część stała z 0,50 do 0,70 zł za litr, dopłata za kofeinę lub taurynę z 0,10 do 1 zł za litr.
- VAT 23% zamiast 5% (w sklepie) i 8% (w gastronomii) dla wybranych napojów bezalkoholowych z sokiem, w tym piw 0,0%.
Ile kosztuje podatek w jednej butelce: dziś i od 2027 roku
Poniższa tabela to nasze wyliczenie na podstawie stawek z projektów. Pokazuje samą daninę zawartą w cenie produktu i różnicę po doliczeniu 23% VAT, przy założeniu, że producent i sklep w całości przerzucą wzrost na klienta. Realna zmiana ceny na półce może być niższa lub wyższa, bo zależy też od marż i promocji.
| Produkt | Danina dziś | Danina od 2027 (projekt) | Różnica z VAT |
|---|---|---|---|
| Wódka 0,5 l, 40% | 17,62 zł akcyzy | 20,22 zł akcyzy | ok. +3,19 zł |
| Piwo 0,5 l, 12° Plato | 0,72 zł akcyzy | 0,83 zł akcyzy | ok. +0,13 zł |
| Wino 0,75 l | 1,84 zł akcyzy | 2,11 zł akcyzy | ok. +0,33 zł |
| Cydr 0,5 l (do 5% alk.) | 0,49 zł akcyzy | 0,61 zł akcyzy | ok. +0,16 zł |
| Napój słodzony 1 l, 8 g cukru/100 ml | 0,65 zł opłaty | 1,00 zł opłaty | ok. +0,35 zł (bez VAT) |
| Energetyk 0,25 l – sama dopłata za kofeinę/taurynę | 0,025 zł | 0,25 zł | ok. +0,23 zł (bez VAT) |
| Piwo 0,0% z sokiem za 4,49 zł (VAT 5% → 23%) | 0,21 zł VAT | 0,98 zł VAT | ok. +0,77 zł (cena 5,26 zł) |
Podstawa wyliczeń: akcyza na alkohol etylowy 8811 zł za hektolitr 100% alkoholu dziś i 10 109 zł w projekcie, na piwo 12,04 zł i 13,82 zł za hektolitr i stopień Plato, na wino 245 zł i 280,83 zł za hektolitr, na cydr i perry do 5% alkoholu 97 zł i 122,71 zł za hektolitr. Stawki podały m.in. Portal Spożywczy (za PAP) i „Rzeczpospolita”.
Co dokładnie zmienia się w akcyzie na alkohol?
Rada Ministrów przyjęła projekt 22 września 2026 r. Obejmuje on alkohol etylowy, piwo, wino i inne napoje fermentowane, wyroby pośrednie (stawka z 490 do 562,93 zł za hektolitr) oraz cydr i perry. Według „Rzeczpospolitej” wpływy z akcyzy ponad poziom z 2026 r. mają zasilić NFZ, po 1,4 mld zł w 2027 i 2028 r.
Najmocniej w portfelu odczują to kupujący wódkę: przy półlitrowej butelce sama akcyza rośnie o 2,60 zł, a z VAT o ok. 3,19 zł. Przy piwie różnica to kilkanaście groszy na butelce, ale przy zgrzewce 12 sztuk daje już ok. 1,60 zł.
Kogo dotknie wyższa opłata cukrowa?
Projekt nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym podnosi opłatę od napojów z dodatkiem cukrów i słodzików:
- część stała: z 0,50 zł do 0,70 zł za litr,
- część zmienna: z 0,05 zł do 0,10 zł za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml,
- dopłata za kofeinę lub taurynę: z 0,10 zł do 1 zł za litr.
Według PAP opłatą mają zostać objęte także koncentraty i napoje słodzone słodzikami z dodatkiem soku, a podstawą będą wszystkie cukry – dodane i naturalnie obecne. Obowiązek zapłaty ma przejść ze sprzedawców na producentów i importerów. Szacowany wpływ do NFZ to ok. 1,5 mld zł rocznie. O wcześniejszej zapowiedzi tych zmian pisaliśmy w tekście Podatek cukrowy w górę: napoje mogą być droższe.
Dlaczego piwo 0,0% może podrożeć najbardziej?
Projekt zmiany ustawy o VAT likwiduje obniżone stawki dla napojów bezalkoholowych zawierających co najmniej 20% soku owocowego lub warzywnego. Dziś płaci się od nich 5% VAT w sklepie i 8% w lokalu, po zmianie – 23%. Jak podał Rynek Zdrowia, chodzi m.in. o piwa bezalkoholowe (także 0,0%), wina i cydry po dealkoholizacji oraz napoje z kofeiną lub tauryną z co najmniej 20% soku. Ministerstwo Finansów szacuje dodatkowe wpływy na ok. 1,3 mld zł rocznie.
Przy pełnym przeniesieniu podwyżki VAT na cenę produkt za 4,49 zł kosztowałby ok. 5,26 zł, czyli o ok. 17% więcej. To procentowo największy skok w całym pakiecie.
Czy to już pewne i co możesz zrobić teraz?
Nie. Projekty są w komisjach sejmowych, potem czeka je drugie i trzecie czytanie, Senat i podpis prezydenta. PAP przypomina, że stawki akcyzy i opłaty cukrowej są takie same jak w nowelizacji, którą prezydent Karol Nawrocki zawetował w listopadzie 2025 r. Ostateczne liczby mogą się więc jeszcze zmienić albo przepisy mogą w ogóle nie wejść w życie.
- Nie kupuj alkoholu i napojów na zapas – do końca roku stawki się nie zmieniają, a ceny w sklepach i tak zależą głównie od promocji.
- Porównuj cenę za litr, a nie za butelkę – to jedyny uczciwy sposób, by zobaczyć, gdzie podwyżka została przerzucona w całości. Aktualne ceny w sieciach zestawiamy co tydzień w Koszyku tygodnia.
- Jeśli prowadzisz sklep lub lokal, śledź prace w Sejmie i skonsultuj zmiany stawek VAT w kasie fiskalnej z księgowym lub doradcą podatkowym przed 1 stycznia 2027 r.
Artykuł ma charakter informacyjny i opisuje projekty ustaw, a nie obowiązujące prawo. W sprawach podatkowych wiążące odpowiedzi daje Krajowa Informacja Skarbowa.
Fot.: Butelki napojów na półce w supermarkecie. Mark Ahsmann, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.
