Pilny alert RCB został we wtorek 18 sierpnia 2026 roku wysłany do osób przebywających na terenie powiatu staszowskiego w województwie świętokrzyskim. Ostrzeżenie dotyczy wody dostarczanej ze strefy Połaniec–Wiązownica. Służby poinformowały jednoznacznie, że nie wolno jej spożywać, a mieszkańcy powinni śledzić kolejne komunikaty dotyczące jakości wody, Santeos.pl podaje, powołując się nа polskieradio24.pl.
Problem nie ogranicza się przy tym wyłącznie do picia kranówki. Decyzja sanitarna obejmuje także przygotowywanie posiłków, mycie warzyw i owoców, naczyń, zębów, otwartych ran oraz kąpiel. Powodem ograniczeń jest wykrycie bakterii grupy coli w próbce pobranej w ramach kontroli wodociągu.
Dlaczego woda w Połańcu nie nadaje się do spożycia?
Przyczyna ostrzeżenia jest już znana. Próbkę wody pobrano 11 sierpnia 2026 roku w strefie zaopatrzenia wodociąg Połaniec–Wiązownica. Wynik badania dotarł do inspekcji sanitarnej 17 sierpnia. Wykazał obecność bakterii grupy coli na poziomie 13 jednostek tworzących kolonie na 100 ml wody, podczas gdy wartość parametryczna dla tego wskaźnika wynosi 0.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Staszowie wydał decyzję stwierdzającą brak przydatności tej wody do spożycia przez ludzi. Urząd Miasta i Gminy Połaniec po otrzymaniu komunikatu zwołał sztab kryzysowy. Strefa objęta decyzją obejmuje wszystkie miejscowości gminy Połaniec, dlatego problem dotyczy znacznie większej liczby odbiorców niż tylko mieszkańców samego miasta.
W praktyce nie jest to komunikat o pogorszeniu smaku, zapachu czy wyglądu kranówki. Wprowadzono formalny zakaz jej wykorzystywania do celów spożywczych. Do czasu odwołania decyzji należy stosować zasady wskazane przez służby sanitarne.
Służby sanitarne wskazują, że obecność bakterii grupy coli może oznaczać ryzyko występowania innych drobnoustrojów i dlatego wymaga ograniczenia korzystania z wody.
Co dokładnie oznacza alert RCB dla powiatu staszowskiego?
RCB wysłało wiadomość do odbiorców przebywających na terenie całego powiatu staszowskiego. Nie oznacza to jednak, że każdy wodociąg w powiecie został uznany za zanieczyszczony. Ostrzeżenie wskazuje konkretnie na strefę Połaniec–Wiązownica, która zaopatruje miejscowości gminy Połaniec.
To rozróżnienie ma znaczenie. Telefon z alertem mogły otrzymać również osoby przebywające w innych częściach powiatu, ponieważ system ostrzegania działa na określonym obszarze geograficznym. Decyzja o braku przydatności dotyczy natomiast odbiorców korzystających z objętej problemem sieci.
Treść ostrzeżenia była krótka i jednoznaczna:
„Uwaga! Woda z wodociągu Połaniec-Wiązownica (powiat staszowski) nie nadaje się do spożycia. Śledź komunikaty Urzędu Miasta i Gminy Połaniec”.
Dla mieszkańców kluczowe pozostaje określenie woda niezdatna do spożycia. Nie jest to ten sam poziom ostrzeżenia co warunkowa przydatność wody po przegotowaniu. W tym przypadku obowiązuje decyzja o braku przydatności.
Czego nie wolno robić z wodą z kranu?
Zakres ograniczeń jest szeroki. Sanepid wskazał, że skażonej wody nie należy wykorzystywać nie tylko do picia. Zakaz obejmuje również czynności, podczas których woda może trafić do ust albo mieć bezpośredni kontakt z żywnością, ranami czy ciałem.
Nie należy jej używać do:
- picia oraz przygotowywania napojów;
- gotowania i przygotowywania posiłków;
- mycia owoców i warzyw;
- mycia naczyń oraz innych przedmiotów mających kontakt z żywnością;
- mycia zębów;
- przemywania otwartych ran;
- kąpieli i mycia ciała.
Zakaz obejmuje więc wiele codziennych czynności, przy których zwykle automatycznie odkręcany jest kran.
Dozwolone zastosowania są znacznie bardziej ograniczone. Woda może służyć do prac porządkowych, przykładowo do mycia podłóg, oraz do spłukiwania sanitariatów.
| Zastosowanie wody | Czy jest dozwolone? | Co należy zrobić |
|---|---|---|
| Picie | Nie | korzystać z bezpiecznej wody pitnej |
| Gotowanie | Nie | używać wody z zastępczego źródła |
| Mycie owoców i warzyw | Nie | korzystać z bezpiecznej wody |
| Mycie zębów | Nie | używać wody przeznaczonej do spożycia |
| Kąpiel | Nie | stosować się do zakazu sanitarnego |
| Mycie podłóg | Tak | woda z sieci może być używana |
| Spłukiwanie toalety | Tak | woda z sieci może być używana |
Czy przegotowanie wody z Połańca wystarczy?
To jedno z najważniejszych pytań pojawiających się przy komunikatach o skażeniu sieci. W tym przypadku decyzja sanitarna nie mówi o wodzie nadającej się do spożycia po przegotowaniu. Stwierdzono jej brak przydatności, dlatego samo zagotowanie kranówki nie stanowi podstawy do używania jej do picia lub przygotowywania jedzenia.
Należy rozróżniać dwa typy komunikatów. Przy warunkowej przydatności inspekcja może dopuścić wodę do wybranych zastosowań po spełnieniu określonych zaleceń. W Połańcu obowiązuje obecnie dalej idące ograniczenie.
Nie należy zastępować oficjalnych zaleceń własną oceną koloru, zapachu albo smaku wody. Skażenie mikrobiologiczne nie musi być widoczne. O możliwości ponownego normalnego korzystania z sieci zdecydują wyniki badań i kolejny komunikat sanitarny.
Właśnie dlatego osoby wpisujące w wyszukiwarce pytania „czy można pić wodę w Połańcu” albo „czy wodę w Połańcu można przegotować” powinny kierować się aktualnym zakresem zakazu. Na 18 sierpnia decyzja nadal traktuje wodę z tej strefy jako nieprzydatną do spożycia.
Jakie zagrożenie mogą powodować bakterie coli w wodzie?
Stwierdzony poziom wyniósł 13 jtk/100 ml, przy wymaganej wartości 0 jtk/100 ml. Sam wynik był podstawą do uznania, że woda nie spełnia obowiązujących wymagań jakościowych dla wody przeznaczonej do spożycia.
W komunikacie sanitarnym wskazano, że obecność bakterii z tej grupy może świadczyć o możliwości występowania również innych bakterii chorobotwórczych. Wśród potencjalnych dolegliwości wymieniono problemy ze strony układu pokarmowego i moczowego oraz stan podgorączkowy. Z tego powodu służby potraktowały używanie wody do spożycia jako zagrożenie dla zdrowia.
Decyzja sanitarna ma charakter ochronny. Przy przekroczeniu norm mikrobiologicznych podstawą postępowania nie jest wygląd wody, lecz wynik badania laboratoryjnego.
Szczególnej ostrożności wymaga również przygotowywanie żywności. Umycie warzyw, owoców czy naczyń wodą objętą zakazem może prowadzić do kontaktu produktów przeznaczonych do jedzenia z zanieczyszczoną wodą. Z tego samego powodu zakaz obejmuje mycie zębów i ran.
Skąd mieszkańcy Połańca mogą brać wodę pitną?
Po stwierdzeniu nieprzydatności wody zarządzający wodociągiem został zobowiązany do zapewnienia zastępczych źródeł wody oraz rozpoczęcia działań naprawczych. Mają być także pobierane kolejne próbki, które pozwolą ocenić, czy parametry wróciły do wymaganych wartości.
Gmina rozpoczęła organizowanie dostaw wody pitnej. Już 17 sierpnia uruchomiono punkty obsługiwane między innymi przez jednostki OSP, a w Połańcu wskazano także stałe miejsca poboru. Na 18 sierpnia samorząd opublikował kolejny harmonogram dostarczania wody dla mieszkańców miasta i gminy.
Harmonogram jest ważny szczególnie dla osób z terenów wiejskich. Dostawy realizowane są według wyznaczonych miejsc i godzin, dlatego nie należy zakładać, że cysterny lub pojazdy z wodą będą stale obecne w każdym punkcie. Aktualne informacje o dystrybucji są publikowane wraz z kolejnymi komunikatami gminy.
Mieszkańcy powinni zabezpieczyć wodę przede wszystkim do picia, przygotowywania jedzenia, higieny jamy ustnej i czynności wymagających kontaktu z żywnością.
Kiedy woda Połaniec–Wiązownica znowu będzie zdatna do picia?
Nie wyznaczono konkretnej godziny ani daty odwołania zakazu. Pierwotny komunikat stanowi, że ograniczenia obowiązują do czasu wydania następnej informacji dotyczącej jakości wody. Zarządzający siecią ma przeprowadzić działania naprawcze, a kolejne próbki zostaną poddane badaniom.
Na 18 sierpnia gmina nadal organizuje dostarczanie wody pitnej, co oznacza, że procedura zastępczego zaopatrzenia pozostaje aktywna. Tego dnia opublikowano nowy harmonogram dostaw dla ludności miasta i gminy Połaniec.
Powrót do zwykłego korzystania z kranówki powinien nastąpić dopiero po oficjalnym komunikacie potwierdzającym zmianę oceny sanitarnej. Brak kolejnego SMS-a RCB sam w sobie nie oznacza, że wcześniejsze ograniczenie zostało zniesione.
Co wiadomo na teraz?
18 sierpnia 2026 roku ostrzeżenie dotyczące powiatu staszowskiego pozostaje istotne przede wszystkim dla odbiorców wodociągu Połaniec–Wiązownica. Przyczyną są bakterie grupy coli wykryte w próbce pobranej 11 sierpnia. Wynik wykazał przekroczenie wymaganej wartości, a inspekcja sanitarna stwierdziła brak przydatności wody do spożycia przez ludzi.
Do czasu nowego komunikatu kranówki nie wolno pić, używać do gotowania, mycia żywności, naczyń, zębów, ran ani kąpieli. Może być wykorzystywana wyłącznie do prac porządkowych i spłukiwania toalet. Gmina prowadzi zastępcze dostawy wody pitnej, a dalsze decyzje będą zależały od działań naprawczych oraz wyników kolejnych badań.
