Od 13 lipca 2026 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje dokumenty według nowego wzoru. Zmiana obejmuje plastikową kartę oraz elektroniczną legitymację dostępną w aplikacji mObywatel. Najważniejsza wiadomość dla obecnych świadczeniobiorców pozostaje jednak prosta: dotychczasowych dokumentów nie trzeba oddawać ani wymieniać, Santeos.pl podaje, powołując się na businessinsider.com.pl.
Nowy blankiet ma szaro-niebieską kolorystykę i dodatkowe zabezpieczenia utrudniające jego podrobienie. Nie oznacza to jednak rozpoczęcia masowej akcji wymiany dokumentów. Nowa legitymacja ZUS będzie trafiała przede wszystkim do osób, którym dokument zostanie wydany po wejściu w życie zmienionego wzoru.
Stara karta nie traci ważności. Nie trzeba składać specjalnego wniosku. Nie trzeba też odwiedzać placówki ZUS tylko z powodu zmiany wzoru.
Czy zieloną legitymację ZUS trzeba wymienić?
Osoby posiadające dotychczasową kartę mogą nadal korzystać z niej przez okres wskazany na dokumencie. Jeżeli legitymację wydano bezterminowo, pozostaje ona ważna bezterminowo. Data 13 lipca 2026 roku dotyczy rozpoczęcia wydawania nowych blankietów, a nie unieważnienia kart znajdujących się już w portfelach emerytów i rencistów.
Oznacza to, że wymiana legitymacji emeryta-rencisty nie jest powszechnym obowiązkiem. Senior nie musi składać formularza, rezerwować wizyty ani wysyłać dokumentów pocztą. Nie ma również potrzeby wymiany karty tylko dlatego, że ma ona zielony kolor.
„Stare legitymacje zachowują pełną ważność przez okres na nich wskazany, więc nie ma potrzeby składania żadnych wniosków ani odwiedzania placówek ZUS” – informuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Przepisy wprost wskazują, że dokumenty wydane przed zmianą wzoru zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane. Dotyczy to także kart przygotowanych na starych blankietach jeszcze w okresie przejściowym, który zakończył się 12 lipca 2026 roku.
Kto otrzyma nową legitymację emeryta-rencisty?
Nowe karty będą pojawiały się w obiegu stopniowo. ZUS nie wysyła ich automatycznie wszystkim osobom pobierającym świadczenia.
Dokument według nowego wzoru może otrzymać osoba, która:
- uzyska prawo do emerytury, renty albo nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego;
- wystąpi o nową kartę po zgubieniu dotychczasowej legitymacji;
- zgłosi kradzież, uszkodzenie lub zniszczenie dokumentu;
- będzie potrzebowała dokumentu z poprawionymi albo zaktualizowanymi danymi;
- złoży wniosek o plastikową kartę, ponieważ chce korzystać z wersji tradycyjnej.
Od 2023 roku ZUS automatycznie przygotowuje osobom uprawnionym dokument elektroniczny. Plastikowa karta nie jest więc domyślnie wysyłana każdemu nowemu emerytowi lub renciście. Osoba zainteresowana tradycyjnym dokumentem musi złożyć wniosek ERL, przy czym samo wydanie karty jest bezpłatne.
„Plastikową legitymację wydajemy na wniosek świadczeniobiorcy. Klienci mogą korzystać z obu wersji dokumentu” – przypomina ZUS.
Wniosek o kolejną kartę jest potrzebny również wtedy, gdy poprzedni dokument został utracony, zniszczony albo uszkodzony. ZUS może wtedy wymagać oświadczenia opisującego przyczynę wydania nowej legitymacji.
Czym różni się nowa karta od starego dokumentu?
Najbardziej widoczna zmiana dotyczy kolorystyki. Zielona legitymacja ZUS nie jest już wzorem stosowanym przy produkcji nowych dokumentów. Zastąpiła ją karta utrzymana w odcieniach szarości i niebieskiego, z logo ZUS oraz wyraźnym oznaczeniem rodzaju dokumentu.
| Element | Dotychczasowa karta | Nowa karta od 13 lipca 2026 |
|---|---|---|
| Kolorystyka | zielona | szaro-niebieska |
| Materiał | tworzywo sztuczne | karta PCV formatu ID-1 |
| Tło | podstawowy wzór graficzny | tło giloszowe i poddruk |
| Mikrodruk | starszy standard | mikrodruk z nazwą ZUS |
| Oznaczenie blankietu | dotychczasowy system | indywidualny numer grawerowany laserowo |
| Dostępność | standardowe oznaczenia | skrót „LER” w alfabecie Braille’a |
| Ochrona awersu | wcześniejsze zabezpieczenia | folia ochronna i indywidualny hologram |
Nowy blankiet ma format zbliżony do karty płatniczej. Jego wymiary wynoszą 53,98 na 85,60 mm, a grubość 0,76 mm. Karta jest personalizowana drukiem termotransferowym, natomiast na jej awers nanoszona jest folia zabezpieczająca.
Zmiana koloru ma znaczenie głównie informacyjne. Największą różnicę tworzą zabezpieczenia trudne do odtworzenia na domowej drukarce. Należą do nich mikrodruk, gilosz, hologram oraz indywidualne oznaczenie blankietu.
Na rewersie umieszczono skrót „LER” zapisany alfabetem Braille’a. Rozwiązanie ułatwia osobom niewidomym i niedowidzącym rozpoznanie dokumentu wśród innych kart. Szczegółowy wygląd oraz parametry techniczne określa rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 22 czerwca 2026 roku.
Co zmieniło się w mLegitymacji?
Zmiany objęły również mLegitymację w mObywatelu. Elektroniczny dokument otrzymał odświeżony wygląd, a z jego ekranu usunięto informację o oddziale ZUS, który wydał legitymację. Pozostały dane potrzebne do potwierdzenia tożsamości i uprawnień, w tym imię, nazwisko, numer PESEL, rodzaj świadczenia, numer dokumentu oraz termin jego ważności.
Cyfrowa legitymacja zawiera elementy pomagające odróżnić aktywny dokument od zdjęcia lub zrzutu ekranu. Należą do nich:
- animowana biało-czerwona flaga;
- hologram z wizerunkiem orła zmieniający kolor podczas poruszania telefonem;
- dynamiczne elementy graficzne;
- aktualny status ważności dokumentu;
- funkcja przekazania danych do elektronicznej weryfikacji.
Takie rozwiązania mają praktyczne znaczenie podczas kontroli. Osoba sprawdzająca dokument może zobaczyć, czy elementy na ekranie reagują na ruch urządzenia, zamiast opierać się wyłącznie na statycznym obrazie.
mLegitymacja jest wystawiana automatycznie osobom mającym prawo do odpowiedniego świadczenia. Aby z niej korzystać, trzeba zainstalować aplikację mObywatel, zalogować się, wybrać opcję dodania dokumentu i wskazać legitymację emeryta-rencisty.
Do czego służy legitymacja emeryta-rencisty?
Dokument potwierdza status osoby pobierającej emeryturę, rentę albo inne świadczenie objęte przepisami. Samo posiadanie legitymacji nie tworzy nowych zniżek, lecz pozwala wykazać prawo do ulg przewidzianych przez przepisy, samorządy, przewoźników lub instytucje.
W praktyce dokument może być potrzebny przy korzystaniu z ulg komunikacyjnych, zwolnień z części opłat oraz ofert przygotowanych dla emerytów i rencistów. Zakres uprawnień zależy od konkretnej usługi i jej regulaminu. Ulgi dla emerytów i rencistów nie są więc identyczne w każdym mieście, pociągu czy placówce.
Plastikowa karta zawiera informację, że jest ważna z dowodem tożsamości. Podczas kontroli może być zatem konieczne okazanie również dowodu osobistego lub innego dokumentu umożliwiającego potwierdzenie danych.
Elektroniczna i plastikowa legitymacja potwierdzają te same uprawnienia. Senior może korzystać tylko z jednej wersji albo posiadać obie. Wybór smartfona nie powoduje unieważnienia tradycyjnej karty.
Co zrobić po zgubieniu albo uszkodzeniu legitymacji?
Utrata dokumentu jest jedną z sytuacji, w których należy skontaktować się z ZUS. Wniosek można złożyć osobiście lub przez pełnomocnika w placówce Zakładu. Dostępna jest również droga pocztowa, a w przypadku osób przebywających za granicą dokumenty mogą zostać przekazane za pośrednictwem polskiego urzędu konsularnego.
Do wniosku może być potrzebne oświadczenie o utracie, zniszczeniu albo uszkodzeniu karty. Osoba, która odzyska wcześniej zgłoszony dokument, powinna go zwrócić. Nowa legitymacja zostanie już przygotowana według szaro-niebieskiego wzoru obowiązującego od 13 lipca 2026 roku.
Posiadacze sprawnych, ważnych zielonych kart nie muszą podejmować żadnych działań. Nowy wzór będzie stopniowo zastępował poprzedni podczas wydawania pierwszych dokumentów, duplikatów oraz kart z uaktualnionymi danymi. Dla większości obecnych emerytów i rencistów zmiana pozostanie więc widoczna głównie w aplikacji mObywatel oraz przy okazji przyszłego wyrabiania nowej legitymacji.
