Ukończenie 65. roku życia może przynieść części emerytek zmianę wysokości miesięcznego świadczenia. Nie chodzi jednak o powszechną podwyżkę należną każdej kobiecie po osiągnięciu tego wieku. Mechanizm dotyczy określonej grupy ubezpieczonych, przede wszystkim kobiet pobierających wcześniej okresową emeryturę kapitałową, Santeos.pl podaje, powołując się nа gazetaprawna.pl.
W ich przypadku po 65. urodzinach zmienia się sposób uwzględniania pieniędzy zgromadzonych na subkoncie. ZUS może dokonać ponownego obliczenia emerytury, a rezultat zależy przede wszystkim od indywidualnego kapitału. Dlatego pojawiających się w przestrzeni publicznej kwot rzędu 300, 500 czy 900 zł nie należy traktować jako gwarantowanej podwyżki dla każdej seniorki.
Co zmienia się w emeryturze kobiety po ukończeniu 65 lat?
Kluczowe znaczenie ma okresowa emerytura kapitałowa. Może ją otrzymywać kobieta, która spełnia ustawowe warunki, w tym posiada odpowiednią kwotę środków na subkoncie w ZUS.
Takie świadczenie funkcjonuje obok emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Po ukończeniu 65 lat prawo do okresowej emerytury kapitałowej wygasa. Wtedy pojawia się możliwość ponownego obliczenia emerytury na zasadach określonych w przepisach.
Przeliczenie emerytury po 65. roku życia nie jest więc dodatkowym świadczeniem socjalnym ani nowym dodatkiem dla wszystkich seniorek. Wynika ze sposobu rozliczenia kapitału zgromadzonego wcześniej przez konkretną ubezpieczoną.
Dwie kobiety urodzone tego samego dnia mogą po ukończeniu 65 lat znaleźć się w zupełnie innej sytuacji. Znaczenie ma przebieg ubezpieczenia, środki zapisane na subkoncie i wcześniejszy sposób pobierania świadczenia. Sam wiek nie wystarcza do ustalenia prawa do korzystniejszego przeliczenia.
Które kobiety mogą skorzystać z ponownego obliczenia emerytury?
Mechanizm jest istotny dla kobiet, które po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat zaczęły pobierać emeryturę i jednocześnie spełniały warunki do okresowej emerytury kapitałowej.
W praktyce znaczenie ma między innymi historia uczestnictwa w systemie emerytalnym oraz stan subkonta. Aby okresowa emerytura kapitałowa została przyznana, zgromadzone tam środki muszą osiągnąć wymagany prawem poziom.
Nie można zatem przyjąć zasady „65 lat = automatycznie kilkaset złotych więcej”. Taki skrót jest mylący, ponieważ pomija najważniejsze kryteria.
Do elementów wpływających na sytuację emerytki należą między innymi:
- wcześniejsze ustalenie prawa do okresowej emerytury kapitałowej,
- wysokość środków zapisanych na subkoncie,
- moment uzyskania prawa do emerytury,
- zwaloryzowane składki emerytalne,
- kapitał początkowy, jeśli został ustalony,
- tablice średniego dalszego trwania życia wykorzystywane przy obliczeniach.
Dopiero połączenie tych danych pozwala określić indywidualną wysokość świadczenia.
Eksperci zajmujący się systemem emerytalnym zwracają uwagę, że medialne przykłady wzrostu świadczenia nie powinny być traktowane jak stała stawka. Kwota wynika z indywidualnego zapisu na koncie i subkoncie konkretnej osoby.
Dlaczego emerytura może wzrosnąć po 65. roku życia?
Mechanizm wynika przede wszystkim z ponownego wykorzystania zgromadzonego kapitału. Gdy wygasa prawo do okresowej emerytury kapitałowej, ZUS uwzględnia środki znajdujące się na subkoncie przy obliczaniu emerytury.
Pod uwagę brane są dane dotyczące kapitału emerytalnego oraz zasady obowiązujące przy ponownym ustaleniu wysokości świadczenia. Istotny jest także wiek osoby, dla której wykonywane jest obliczenie, ponieważ wpływa on na statystyczny okres dalszego pobierania emerytury.
W uproszczeniu można przedstawić mechanizm w następujący sposób:
| Element | Znaczenie dla obliczenia |
|---|---|
| Zweryfikowane i zwaloryzowane składki | tworzą część kapitału emerytalnego |
| Kapitał początkowy | uwzględnia okresy sprzed reformy, jeśli dotyczy |
| Środki na subkoncie | są istotne przy ponownym obliczeniu |
| Waloryzacja | zmienia wartość zapisanych środków |
| Wiek emerytki | wpływa na zastosowany parametr dalszego trwania życia |
| Indywidualna historia ubezpieczenia | powoduje różnice między świadczeniami |
Dlatego wyższa emerytura po 65. roku życia może oznaczać zupełnie inną kwotę dla dwóch kobiet o podobnym stażu pracy. Różnice w zarobkach, składkach i zgromadzonym kapitale potrafią być duże.
Czy ZUS automatycznie przelicza emeryturę?
W przypadku kobiet, którym przysługiwała okresowa emerytura kapitałowa i które osiągają 65 lat, przepisy przewidują ponowne obliczenie świadczenia przez ZUS. W typowej sytuacji emerytka nie musi więc składać oddzielnego wniosku tylko po to, aby uruchomić mechanizm związany z zakończeniem pobierania okresowej emerytury kapitałowej.
Nie oznacza to jednak, że każda sprawa osoby mającej 65 lat zostanie rozpatrzona identycznie. Istotna jest data przyznania świadczenia oraz podstawa prawna, na której emerytura była dotychczas wypłacana.
Automatyczne przeliczenie emerytury trzeba więc odróżnić od innych sytuacji, gdy emeryt sam występuje do ZUS o ponowne ustalenie wysokości wypłaty. W tych przypadkach podstawą może być na przykład dalsza aktywność zawodowa i nowe składki.
W praktyce przed składaniem formularza warto ustalić, z jakiego dokładnie powodu świadczenie ma zostać przeliczone. Zakończenie okresowej emerytury kapitałowej i doliczenie nowych składek po dalszej pracy to dwa różne mechanizmy.
Znaczenie mogą mieć również starsze świadczenia przyznawane na zasadach obowiązujących przed zmianą wieku emerytalnego w 2017 roku. W takich przypadkach sposób postępowania może wymagać indywidualnego sprawdzenia dokumentacji.
Czy podwyżka wynosi 300, 500 albo 900 zł?
Nie istnieje jedna ustawowa kwota, o którą ZUS zwiększa emeryturę kobiety w dniu jej 65. urodzin. Informacje o kilkuset złotych więcej opisują możliwe rezultaty określonych obliczeń, a nie gwarantowaną stawkę.
To bardzo ważne rozróżnienie. Osoba z dużą wartością środków zgromadzonych na subkoncie może uzyskać większą różnicę niż emerytka z niższym kapitałem. W konkretnych przypadkach zmiana może być znacząca, ale jej wysokości nie da się ustalić wyłącznie na podstawie wieku.
Podwyżka emerytury z ZUS zależy między innymi od:
- wysokości kapitału zapisanego na koncie i subkoncie,
- dotychczasowych składek,
- przeprowadzonych waloryzacji,
- kapitału początkowego, jeśli ma zastosowanie,
- zasad ponownego obliczenia świadczenia w konkretnej sprawie.
Nie należy więc planować domowego budżetu na podstawie przykładowej kwoty znalezionej w nagłówku artykułu. Dopiero decyzja dotycząca konkretnej osoby pokazuje rzeczywisty rezultat obliczeń.
Kwota 300 czy 500 zł brzmi konkretnie, ale bez danych z konta emerytalnego pozostaje tylko przykładem. Jedna seniorka może otrzymać większą różnicę, inna znacznie mniejszą. Najważniejsza jest indywidualna decyzja ZUS.
OFE i subkonto ZUS. Dlaczego mają znaczenie?
Aby zrozumieć cały mechanizm, trzeba rozróżnić zwykłą emeryturę z FUS od okresowej emerytury kapitałowej. Ta druga jest powiązana ze środkami zgromadzonymi na subkoncie i dotyczy kobiet spełniających określone warunki.
W momencie przejścia na emeryturę w wieku 60 lat sytuacja środków zapisanych na subkoncie jest inna niż po ukończeniu 65 lat. Przez ten okres kobieta może otrzymywać okresową emeryturę kapitałową.
Po 65. urodzinach prawo do tego świadczenia wygasa, a środki pozostałe na subkoncie zostają uwzględnione przy ponownym obliczeniu emerytury. To właśnie dlatego pięć lat między 60. a 65. rokiem życia ma w tej grupie ubezpieczonych szczególne znaczenie.
W przypadku osób związanych z OFE istotna jest również historia reform systemu emerytalnego. Nie wszystkie kobiety należące do podobnego rocznika podejmowały w przeszłości takie same decyzje dotyczące OFE, dlatego sam rok urodzenia nie przesądza o zastosowaniu mechanizmu.
Kiedy trzeba złożyć wniosek do ZUS?
Nie wszystkie możliwości podwyższenia emerytury działają automatycznie. Emerytka może mieć podstawę do ponownego obliczenia świadczenia również z innych powodów niż ukończenie 65 lat i wygaśnięcie okresowej emerytury kapitałowej.
Dobrym przykładem jest kontynuowanie pracy już po przejściu na emeryturę. Jeżeli od wynagrodzenia nadal odprowadzane są składki emerytalne, zgromadzenie nowych środków może stanowić podstawę do ponownego obliczenia świadczenia zgodnie z obowiązującymi zasadami.
Druga sytuacja dotyczy dokumentów odnalezionych po latach. Świadectwo pracy, dokumentacja płacowa czy zaświadczenie potwierdzające okres zatrudnienia mogą mieć znaczenie, jeśli wcześniej nie zostały uwzględnione.
Specjaliści od świadczeń emerytalnych wskazują, że stare dokumenty pracownicze nadal mogą mieć realną wartość finansową. Dotyczy to szczególnie osób, których dokumentacja potrzebna do ustalenia kapitału początkowego była niepełna.
Przed złożeniem wniosku trzeba jednak sprawdzić, czy nowe dokumenty lub składki rzeczywiście mogą mieć wpływ na wysokość świadczenia. Samo ukończenie kolejnego roku życia nie tworzy automatycznie podstawy do dowolnego przeliczania emerytury.
Jak sprawdzić, czy emerytura może zostać przeliczona?
Najważniejszym dokumentem pozostaje decyzja emerytalna. Zawiera informacje o podstawie przyznania świadczenia oraz sposobie jego obliczenia. Pomocne są również dane dotyczące konta i subkonta ubezpieczonego.
Kobieta zbliżająca się do 65. urodzin powinna przede wszystkim ustalić, czy pobiera okresową emeryturę kapitałową. Jeżeli tak, osiągnięcie tego wieku ma bezpośrednie znaczenie dla dalszego sposobu wypłacania świadczenia.
Przy analizie sytuacji można sprawdzić:
- decyzję o przyznaniu emerytury,
- informację o okresowej emeryturze kapitałowej,
- stan konta i subkonta w ZUS,
- wcześniejsze decyzje dotyczące wysokości świadczenia,
- dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia i wynagrodzenie,
- składki odprowadzone po przejściu na emeryturę.
Takie uporządkowanie dokumentacji pomaga również w sytuacji, gdy konieczne będzie złożenie dodatkowego wniosku.
Nie każda kobieta po 65. roku życia dostanie więcej
Najważniejsze zastrzeżenie dotyczy zakresu całego mechanizmu. Emerytura kobiet po 65. roku życia nie rośnie automatycznie o określoną kwotę tylko z powodu urodzin. Ponowne obliczenie związane z okresową emeryturą kapitałową dotyczy konkretnej grupy ubezpieczonych.
Znaczenie ma zarówno historia emerytalna, jak i środki zgromadzone na subkoncie. Dopiero na tej podstawie można określić, czy mechanizm znajdzie zastosowanie oraz jaki będzie finansowy rezultat.
Dodatkowe możliwości przeliczenia istnieją również w innych sytuacjach, na przykład po dalszej pracy i odprowadzaniu nowych składek albo po odnalezieniu dokumentów mających wpływ na kapitał emerytalny. W takich przypadkach procedura może wymagać działania ze strony emeryta.
Ukończenie 65 lat pozostaje więc ważnym momentem przede wszystkim dla kobiet pobierających okresową emeryturę kapitałową. Nie ma jednej gwarantowanej podwyżki dla wszystkich, a kwoty rzędu kilkuset złotych są zależne od indywidualnego kapitału i sposobu obliczenia świadczenia.
