Od 1 stycznia 2026 roku w Polsce wejdą w życie istotne zmiany w systemie ubezpieczeń społecznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przygotowuje nowe rozwiązania, które wprowadzą dodatkowy obowiązek dla części pracujących. Zmiany mają uporządkować kwestie związane z ubezpieczeniami społecznymi wybranych grup zawodowych. Nowe przepisy obejmą osoby wykonujące pracę w specyficznych warunkach, które do tej pory podlegały różnym interpretacjom przepisów, Santeos.pl podaje, powołując się na businessinsider.com.pl.
ZUS wprowadza nowy tytuł ubezpieczeniowy od 2026 roku
Jedną z kluczowych zmian zapowiedzianych na 2026 rok jest wprowadzenie nowego tytułu do ubezpieczeń społecznych. ZUS stworzy odrębną kategorię ubezpieczeniową wraz z nowym kodem, który będzie stosowany przy zgłoszeniach. Nowe rozwiązanie ma jasno określić status osób wykonujących pracę poza standardowymi formami zatrudnienia. Dzięki temu system ma stać się bardziej przejrzysty i jednolity.
Zmiany wprowadzone przez ZUS obejmą osoby mieszkające w Polsce, które wykonują pracę na podstawie specjalnych umów związanych z pracą poza terytorium kraju. Nowe przepisy będą miały zastosowanie niezależnie od tego, w jakim państwie formalnie zarejestrowany jest podmiot zatrudniający. Regulacje mają objąć zarówno pracujących w krajach Unii Europejskiej, jak i poza jej granicami. Kluczowym kryterium pozostaje miejsce zamieszkania oraz charakter wykonywanej pracy.
Samodzielne opłacanie składek jako nowy obowiązek
Od 2026 roku część pracujących będzie zobowiązana do samodzielnego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Obejmą one składki emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz składkę zdrowotną. Oznacza to, że pracujący przejmą rolę płatnika składek, co dotychczas w wielu przypadkach należało do pracodawcy. ZUS podkreśla, że zmiana ta ma dostosować system do realiów pracy wykonywanej poza standardowym rynkiem krajowym.
Nowe przepisy przewidują szczegółową procedurę zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych. Osoby objęte nowymi zasadami będą musiały złożyć odpowiednie dokumenty zgłoszeniowe wraz z potwierdzeniem swojego statusu zawodowego. Dokumenty będzie można przekazać do ZUS drogą elektroniczną, listownie lub osobiście. Ważnym elementem będzie terminowość zgłoszenia, ponieważ opóźnienie może skutkować brakiem objęcia ubezpieczeniem.
Okres obowiązywania ubezpieczenia po zgłoszeniu
ZUS określi również ramy czasowe objęcia ubezpieczeniami w nowym systemie. Ubezpieczenie będzie obowiązywać od wskazanej daty uzyskania statusu zawodowego, jednak nie wcześniej niż od 1 stycznia 2026 roku. Okres ten będzie ograniczony czasowo i liczony w miesiącach kalendarzowych. Po jego zakończeniu konieczne będzie ponowne dopełnienie formalności, jeśli praca będzie kontynuowana.
Wprowadzenie nowych zasad od 2026 roku ma na celu uporządkowanie systemu ubezpieczeń społecznych w Polsce. ZUS wskazuje, że dotychczasowe regulacje nie zawsze nadążały za zmieniającymi się formami zatrudnienia. Nowe obowiązki mają zwiększyć przejrzystość oraz zapewnić ciągłość ubezpieczenia osobom pracującym w niestandardowych warunkach. Zmiany te wpisują się w szerszy proces dostosowywania prawa do realiów rynku pracy.
