Zmiany w TUZ 2026 to jedna z najważniejszych modyfikacji w nadchodzącej kampanii dopłat bezpośrednich. Ministerstwo rolnictwa zdecydowało się wydłużyć okres, po którym grunt orny automatycznie staje się trwałym użytkiem zielonym (TUZ), Santeos.pl podaje, powołując się na wiescirolnicze.pl.
Zamiast dotychczasowych 5 lat, rolnicy będą mieli aż 7 lat, zanim działka zostanie zakwalifikowana jako trwała. Nowe przepisy mają wejść w życie już od 15 marca 2026 roku. Dla wielu gospodarstw oznacza to większą elastyczność w planowaniu produkcji.
Nowa definicja TUZ – co dokładnie się zmienia?
Dotychczas trwałe użytki zielone były definiowane jako grunty obsiane trawami lub innymi roślinami pastewnymi, które nie podlegały zmianowaniu przez co najmniej 5 lat. Po przekroczeniu tego okresu działka automatycznie uzyskiwała status TUZ, co wiązało się z dodatkowymi ograniczeniami.
Teraz okres ten zostanie wydłużony do 7 lat. Oznacza to, że rolnik będzie mógł przez dwa lata dłużej użytkować grunt bez ryzyka „utrwalenia” jego statusu.
„To realne ułatwienie dla gospodarstw, szczególnie tych opartych na produkcji zwierzęcej” – podkreśla ekspert ds. polityki rolnej.
Zmiana ma charakter systemowy i będzie obowiązywać już w najbliższej kampanii dopłat 2026.
Dlaczego dotychczasowe przepisy budziły kontrowersje?
W praktyce wielu rolników decydowało się na zaorywanie łąk wyłącznie po to, by przerwać bieg pięcioletniego terminu. Takie działania generowały koszty i często były sprzeczne z logiką gospodarowania.
Rolnicy czuli presję administracyjną. Musieli podejmować decyzje nie zawsze zgodne z potrzebami gospodarstwa. Biurokracja wyprzedzała ekonomię.
Najczęściej wskazywane problemy to:
- konieczność sztucznego przerywania użytkowania łąk
- dodatkowe koszty prac polowych
- niepewność w planowaniu zmianowania
- ryzyko utraty elastyczności produkcyjnej
Specjaliści oceniają, że nowa definicja może ograniczyć te zjawiska.
Co z gruntami, które już mają status TUZ?
Pojawia się pytanie: czy obecne TUZ-y stracą status po zmianie przepisów? Resort rolnictwa wyjaśnia, że nie. Grunty już sklasyfikowane jako trwałe użytki zielone zachowają swój status.
| Status gruntu | Sytuacja po 15 marca 2026 |
|---|---|
| Nowe działki | 7 lat do uzyskania statusu TUZ |
| Obecne TUZ | Status pozostaje bez zmian |
| Zmiana klasyfikacji | Możliwa z inicjatywy rolnika |
„Zmiana definicji nie działa wstecz, ale daje możliwość korekty klasyfikacji zgodnie z przepisami” – informują przedstawiciele resortu.
To ważna informacja dla gospodarstw, które obawiały się automatycznych konsekwencji.
Kto najbardziej skorzysta na zmianach?
Najwięcej zyskają hodowcy bydła i producenci mleka, dla których użytki zielone stanowią podstawę żywienia stad. Dłuższy okres użytkowania bez formalnej zmiany statusu oznacza większą stabilność.
Eksperci wskazują, że dopłaty bezpośrednie 2026 będą dzięki temu bardziej przewidywalne.
Dwa dodatkowe lata to w rolnictwie dużo. To pełen cykl planowania. To większe bezpieczeństwo finansowe.
Zmiana może także wpłynąć na strategię gospodarstw mieszanych, łączących produkcję roślinną i zwierzęcą.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Nowelizacja zacznie obowiązywać od 15 marca 2026 roku, czyli wraz z rozpoczęciem tegorocznej kampanii dopłat. Rolnicy powinni uwzględnić nowe zasady przy składaniu wniosków o dopłaty bezpośrednie.
Specjaliści radzą, aby:
- dokładnie przeanalizować strukturę zasiewów
- sprawdzić historię użytkowania działek
- skonsultować się z doradcą rolnym
- uwzględnić nowe terminy w planie gospodarstwa
Zmiany w TUZ to jeden z kluczowych elementów tegorocznych regulacji.
Znaczenie dla całego sektora rolnego
Wydłużenie okresu do 7 lat może wpłynąć na sposób zarządzania gruntami w skali krajowej. Polityka rolna 2026 coraz mocniej akcentuje elastyczność i ograniczenie zbędnej biurokracji.
Według analityków, zmiana w definicji TUZ to krok w kierunku uproszczenia przepisów, choć nie rozwiązuje wszystkich problemów systemu dopłat.
Nowe regulacje mają wejść w życie już za kilka tygodni, dlatego rolnicy powinni przygotować się na aktualizację dokumentacji i dostosowanie planów gospodarstwa do nowych zasad. Dwa dodatkowe lata w klasyfikacji gruntów mogą w praktyce oznaczać większą swobodę decyzji i stabilniejsze funkcjonowanie gospodarstw w nadchodzącym sezonie.
