Zbigniew Ziobro uzyskał ochronę międzynarodową i azyl polityczny na Węgrzech, co już teraz ma konkretne skutki prawne. Według informacji podawanych w Polsce decyzja węgierskich władz została powiązana z argumentem o naruszeniach praw i wolności na terytorium Polski, gwarantowanych prawem międzynarodowym, Santeos.pl podaje, powołując się na businessinsider.com.pl.
Były minister sprawiedliwości przebywa poza krajem w momencie, gdy prokuratura zapowiada postawienie mu szerokiego pakietu zarzutów. Sprawa ma też wymiar praktyczny, bo dotyczy tego, czy i w jakich warunkach polityk może poruszać się po Europie. Najbliższe dni mogą przesądzić o kolejnym etapie postępowania.
Na ten moment sytuacja Ziobry jest o tyle szczególna, że formalnie nie jest wobec niego wydany Europejski Nakaz Aresztowania. To oznacza, że w obrębie strefy, w której nie jest wymagany paszport, może przemieszczać się swobodniej niż sugerowałaby sama waga oskarżeń. Jednocześnie jego dokumenty podróży zostały zatrzymane, co ogranicza możliwość wyjazdów do państw, gdzie paszport jest konieczny. Obrona zapowiada zaskarżenie decyzji o zatrzymaniu dokumentu do sądu administracyjnego. Równolegle pojawia się wątek ewentualnego „genewskiego dokumentu podróży”, który jednak nie daje immunitetu przed działaniami w ramach ENA.
Azyl na Węgrzech i co daje w praktyce
Uzyskanie azylu politycznego sprawia, że Ziobro może czuć się na Węgrzech bezpieczniej nawet w scenariuszu zaostrzenia działań polskich organów. Z perspektywy prawnej kluczowe jest to, że w razie skierowania ENA do Węgier sprawę rozstrzygałby węgierski sąd. W ocenie cytowanego w materiale prawnika to właśnie sąd w Budapeszcie miałby ważyć, co jest ważniejsze: obowiązek wynikający z ENA czy ochrona azylowa. Można się przy tym spodziewać, że w praktyce priorytet może zyskać decyzja azylowa. To oznacza, że sam ENA nie musiałby automatycznie prowadzić do wydalenia Ziobry do Polski.
Warto jednak podkreślić, że azyl działa przede wszystkim na terytorium państwa, które go udzieliło. Poza Węgrami sytuacja byłego ministra mogłaby wyglądać inaczej, zwłaszcza jeśli pojawiłby się ENA i doszłoby do zatrzymania w innym kraju europejskim. W takim układzie państwo, w którym doszłoby do zatrzymania, podejmowałoby decyzje zgodnie z własnymi procedurami i praktyką. Ochrona azylowa nie jest automatycznie „przenoszona” na inne jurysdykcje. Dlatego to, gdzie Ziobro przebywa, ma tu znaczenie równie duże jak same decyzje sądów.
Czy Ziobro może podróżować po Unii Europejskiej
Na dziś kluczową kwestią jest brak Europejskiego Nakazu Aresztowania, bo to on mógłby realnie ograniczyć swobodę przemieszczania się. Z tego powodu Ziobro może poruszać się po krajach Unii w ramach obszaru, gdzie nie jest wymagany paszport. Jednocześnie pozostaje ograniczenie dotyczące państw, do których wjazd wymaga dokumentu podróży, ponieważ paszport został zatrzymany. Obrona podkreśla, że będzie kwestionować tę decyzję w trybie administracyjnym. Prawnik wskazuje jednak, że nawet alternatywny dokument podróży nie stanowi tarczy ochronnej w razie ENA.
Sytuacja może zmienić się szybko, bo kolejne decyzje mają zapaść w warszawskim sądzie. Jeśli w postępowaniu pojawi się decyzja o tymczasowym aresztowaniu dla celów poszukiwawczych, otworzy to prokuraturze drogę do dalszych kroków. Wtedy narracja o swobodnych podróżach przestanie być aktualna, a ryzyko zatrzymania poza Węgrami wzrośnie. Do tego momentu formalnie brak podstaw do międzynarodowego poszukiwania w takim trybie, jaki uruchamia ENA. Dlatego każdy kolejny ruch sądu ma tu znaczenie strategiczne.
Warszawski sąd zdecyduje o aresztowaniu 15 stycznia
Prokuratura złożyła do sądu wniosek o tymczasowe aresztowanie Zbigniewa Ziobry, a posiedzenie w tej sprawie ma odbyć się 15 stycznia, w czwartek. Obrona przekonuje, że w materiałach prokuratury nie wykazano prawdopodobieństwa popełnienia czynu zabronionego na poziomie uzasadniającym areszt. Adwokat zapowiada, że jeśli sąd przychyli się do wniosku, złoży zażalenie. W stanowisku obrony pojawia się też argument, że Ziobro miałby być jedyną osobą objętą tym środkiem w tej sprawie. To ma wzmacniać tezę, że wniosek jest nieproporcjonalny.
Jednocześnie prokuratura wskazuje, że dopiero pozytywna decyzja sądu o tymczasowym areszcie dla celów poszukiwawczych umożliwia formalne uruchomienie procedury ENA. Innymi słowy, bez rozstrzygnięcia sądu nie ma podstaw, by kierować sprawę na ścieżkę międzynarodową w tym konkretnym trybie. To właśnie dlatego czwartek jest określany jako potencjalny punkt zwrotny. Po posiedzeniu może się okazać, że sprawa wchodzi w zupełnie nową fazę. A wtedy także kwestia podróżowania i ewentualnych zatrzymań stanie się dużo bardziej realna.
ENA może zadziałać poza Węgrami, ale nie musi przesądzać o wydaniu
Jeśli sąd zgodzi się na areszt i pojawi się ENA, swoboda Ziobry w Europie może zostać mocno ograniczona. W takim scenariuszu ryzyko zatrzymania rośnie w praktyce w każdym kraju, który wykonuje ENA, zwłaszcza gdy dana osoba przemieszcza się poza państwem, które przyznało azyl. Jednocześnie na Węgrzech sytuacja nadal mogłaby być inna, bo tamtejszy sąd mógłby postawić wyżej ochronę wynikającą z azylu. To tworzy układ, w którym geografia i jurysdykcja mają kluczowe znaczenie dla dalszego biegu wydarzeń. W efekcie Ziobro może być względnie bezpieczny w jednym kraju, a bardziej narażony w innym.
W materiale podkreślono też, że nawet jeśli ENA zostanie wydany, samo istnienie azylu w innym państwie nie blokuje formalnie decyzji polskiego sądu. To oznacza, że z punktu widzenia polskiej procedury azyl na Węgrzech nie jest automatyczną barierą. Jednocześnie praktyczne wykonanie ENA zależy od współpracy i decyzji organów w kraju, do którego nakaz trafi. Właśnie dlatego kluczowe będzie, czy i kiedy pojawi się ENA, a także gdzie Ziobro będzie wtedy przebywał. W tej sprawie jeden dokument może zmienić realia z dnia na dzień.
O co wnioskuje prokuratura i jakie zarzuty są na stole
Prokuratura zapowiada postawienie Ziobrze łącznie 26 zarzutów, w tym kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą. Wśród opisanych w materiale wątków pojawia się sprawa Funduszu Sprawiedliwości podległego Ministerstwu Sprawiedliwości. Według informacji w tekście grupa miała doprowadzić do przywłaszczenia co najmniej 150 mln zł. Istotnym elementem kalendarza jest też decyzja Sejmu z 7 listopada 2025 roku, kiedy uchylono Ziobrze immunitet w sprawie wszystkich 26 zarzutów. Następnie prokuratura wystąpiła o tymczasowe aresztowanie na trzy miesiące.
Wątek paszportów pojawia się jako element działań mających ograniczyć możliwość wyjazdu poza strefę Schengen. W grudniu wojewoda mazowiecki, na wniosek Prokuratury Krajowej, unieważnił paszporty Ziobry: dyplomatyczny i prywatny. Sam Ziobro miał wyjechać na Węgry jeszcze przed uchyleniem immunitetu, tłumacząc to informacją o możliwym zatrzymaniu po powrocie do Polski. Według relacji obrony obecnie przebywa na Węgrzech. Dalszy rozwój zależy przede wszystkim od decyzji sądu 15 stycznia oraz od tego, czy prokuratura będzie mogła uruchomić procedurę ENA.
