Osoby, które przeszły chorobę nowotworową, coraz częściej słyszą, że sam koniec leczenia nie oznacza końca zagrożeń. Najnowsze analizy pokazują, że dieta po raku może realnie wpływać na dalsze rokowania, Santeos.pl podaje, powołując się nа medonet.pl.
Szczególne obawy budzi żywność ultraprzetworzona, której wysokie spożycie wiąże się ze wzrostem śmiertelności. Naukowcy mówią wprost: to, co trafia na talerz po zakończeniu terapii, ma ogromne znaczenie dla długości i jakości życia.
Wielu pacjentów skupia się na kaloriach i wadze. Tymczasem coraz więcej danych pokazuje, że kluczowe jest coś innego. Liczy się stopień przetworzenia żywności, a nie tylko jej ilość.
Dieta, która może zwiększać ryzyko zgonu
Badania opublikowane w czasopiśmie naukowym wskazują, że wysokie spożycie żywności ultraprzetworzonej może zwiększać ryzyko zgonu po nowotworze. Chodzi nie tylko o zgony związane bezpośrednio z rakiem, ale również o choroby układu krążenia i inne schorzenia przewlekłe. Produkty te często zawierają niewiele błonnika, witamin i składników mineralnych, za to są bogate w sól, cukier, tłuszcze trans oraz dodatki technologiczne.
Eksperci podkreślają, że problemem nie jest pojedynczy produkt, ale długotrwały model żywienia.
„Regularne sięganie po żywność silnie przetworzoną może utrzymywać w organizmie przewlekły stan zapalny” – tłumaczy jedna z badaczek zajmujących się epidemiologią żywienia.
To właśnie przewlekły stan zapalny uznawany jest za jeden z mechanizmów zwiększających ryzyko przedwczesnej śmierci.
Co pokazało badanie na tysiącach osób
Analiza objęła ponad 24 tysiące uczestników, w tym kilkaset osób, które przeszły nowotwór. Wyniki były jednoznaczne. Najwięksi konsumenci ultraprzetworzonej żywności mieli nawet o 48 proc. wyższe ryzyko zgonu z dowolnej przyczyny oraz o 57 proc. wyższe ryzyko śmierci z powodu nowotworów w porównaniu z osobami, które sięgały po takie produkty najrzadziej.
Badacze zaznaczają, że zależność ta utrzymywała się nawet po uwzględnieniu ogólnej jakości diety. Oznacza to, że problemem nie jest wyłącznie niska wartość odżywcza, ale sam charakter przemysłowego przetwarzania żywności.
„Nawet produkty o podobnej kaloryczności mogą działać zupełnie inaczej na organizm” – podkreśla jedna z autorek badania.
Jakie produkty budzą największe obawy
Eksperci zwracają uwagę, że produkty zakazane po raku to przede wszystkim te, które przeszły intensywną obróbkę przemysłową. Zawierają one liczne dodatki, emulgatory, barwniki i konserwanty, które mogą zaburzać metabolizm.
Do tej grupy najczęściej zalicza się:
- słodzone napoje gazowane i energetyczne,
- gotowe dania typu fast food,
- pakowane słodycze i wyroby cukiernicze,
- przetworzone mięsa, takie jak parówki czy wędliny niskiej jakości,
- słone przekąski o długim składzie.
Lista ta nie oznacza całkowitego zakazu na całe życie. Jednak w diecie osób po nowotworach produkty te powinny być mocno ograniczone.
Dlaczego przetworzenie ma znaczenie
Naukowcy coraz częściej odwołują się do klasyfikacji żywności według stopnia przetworzenia. Wysoki poziom przetwarzania oznacza nie tylko dodatki chemiczne, ale też zmiany strukturalne żywności, które wpływają na reakcję organizmu. Analizy biomarkerów wskazują, że osoby spożywające dużo takich produktów mają częściej podwyższone parametry zapalne oraz niekorzystne zmiany metaboliczne.
Specjaliści ds. żywienia zwracają uwagę, że żywność ultraprzetworzona po raku może działać niezależnie od innych czynników ryzyka.
„To nie tylko kwestia witamin czy błonnika. Sam proces technologiczny ma znaczenie dla zdrowia długoterminowego” – zaznacza dietetyk kliniczny.
Jak powinna wyglądać dieta po chorobie nowotworowej
Zdaniem ekspertów kluczowe jest stopniowe zastępowanie produktów ultraprzetworzonych świeżymi, minimalnie przetworzonymi pokarmami. Chodzi o warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, dobrej jakości białko i zdrowe tłuszcze. Ważnym krokiem jest również czytanie etykiet i unikanie długich, niezrozumiałych składów.
| Zalecane wybory | Produkty do ograniczenia |
|---|---|
| świeże warzywa i owoce | dania instant |
| produkty pełnoziarniste | słodzone napoje |
| ryby i rośliny strączkowe | przetworzone mięsa |
| domowe posiłki | pakowane przekąski |
Badacze podkreślają, że choć potrzebne są dalsze analizy, już dziś warto traktować te wyniki jako poważne ostrzeżenie. Dieta po raku to nie detal, ale jeden z kluczowych elementów wpływających na dalsze życie, zdrowie i bezpieczeństwo osób, które wygrały z chorobą nowotworową.
