Drugi dzień świąt Bożego Narodzenia w 2025 roku przypada w piątek, co w Kościele katolickim wiąże się z obowiązkiem wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych. Zgodnie z prawem kanonicznym zasada ta obowiązuje we wszystkie piątki roku, o ile nie zostanie zniesiona specjalną decyzją biskupa, Santeos.pl podaje, powołując się na dziennik.pl.
W związku z wyjątkowym charakterem świąt część hierarchów w Polsce zdecydowała się na udzielenie dyspensy. Oznacza to, że wierni przebywający na terenie konkretnych diecezji mogą zostać zwolnieni z obowiązku postu. Decyzje te mają jednak charakter lokalny i nie obejmują całego kraju automatycznie.
Dyspensa i duchowe zobowiązania wiernych
Wielu biskupów, udzielając dyspensy na 26 grudnia, jednocześnie zachęca wiernych do zastąpienia wstrzemięźliwości innymi formami pokuty. Najczęściej wskazywane są modlitwa, uczynki miłosierdzia oraz jałmużna. Taka praktyka ma przypominać, że dyspensa nie oznacza całkowitego zniesienia duchowego charakteru piątku. Kościół podkreśla, że nawet w okresie świątecznym warto zachować element refleksji i odpowiedzialności religijnej. Wierni są więc proszeni o świadome i dojrzałe korzystanie z udzielonego przywileju.
W Archidiecezji Krakowskiej dyspensa na drugi dzień Bożego Narodzenia została udzielona decyzją arcybiskupa Marka Jędraszewskiego. Dokument zwalnia wiernych z obowiązku wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych oraz z pokutnego charakteru piątku. Hierarcha uzasadnił decyzję potrzebą pełnego przeżywania radości świąt w Oktawie Narodzenia Pańskiego. Jednocześnie zachęcił do podejmowania dzieł miłosierdzia wobec osób potrzebujących. Dyspensa obowiązuje wszystkich wiernych przebywających na terenie archidiecezji w tym dniu.
Decyzje biskupów w Katowicach i Częstochowie
Podobne rozstrzygnięcia zapadły również w innych diecezjach. W Archidiecezji Katowickiej wierni zostali zwolnieni z obowiązku postu w piątek 26 grudnia, przy jednoczesnej prośbie o modlitwę w intencjach Ojca Świętego i Kościoła. Z kolei w Archidiecezji Częstochowskiej dyspensa została połączona z zachętą do modlitwy o powołania kapłańskie i zakonne. Wskazano także na możliwość podjęcia uczynków miłości chrześcijańskiej jako formy duchowego zadośćuczynienia. Decyzje te podkreślają duszpasterski charakter świątecznych rozstrzygnięć.
Dyspensy oraz duchowe wskazania pojawiły się także w kolejnych diecezjach w Polsce. Ordynariusze zachęcają wiernych do modlitwy o pokój, o nowe powołania oraz do praktykowania miłosierdzia wobec bliźnich. W niektórych przypadkach podkreślono również intencje papieskie jako szczególny wymiar modlitwy w tym dniu. Każda z decyzji ma charakter indywidualny i dotyczy wiernych przebywających na terenie danej diecezji. Dlatego Kościół zaleca, aby sprawdzić komunikaty własnej kurii.
Kogo obowiązuje post według prawa kanonicznego
Zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego do wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych zobowiązani są katolicy, którzy ukończyli 14. rok życia. Obowiązek postu ilościowego dotyczy natomiast osób między 18. a 60. rokiem życia. Dyspensa udzielona przez biskupa zwalnia wiernych z tych obowiązków tylko na określony dzień i w określonym miejscu. Poza granicami diecezji decyzja może już nie obowiązywać. Dlatego wierni powinni mieć świadomość, że przepisy kościelne nadal pozostają w mocy.
Tegoroczny układ kalendarza sprawił, że wielu katolików zadaje sobie pytanie o zasady obowiązujące 26 grudnia. Decyzje biskupów mają na celu pogodzenie tradycji kościelnej z radosnym charakterem świąt. Jednocześnie Kościół przypomina, że sens piątku nie sprowadza się wyłącznie do zakazu spożywania mięsa. To przede wszystkim dzień refleksji, modlitwy i duchowej odpowiedzialności. W tym duchu wierni są zachęcani do świadomego przeżywania drugiego dnia Bożego Narodzenia.
